آموزه اخلاقي وفاي به عهد در متون عرفاني

Moral doctrine of fulfilling the promises in mystical texts

گرچه وفا جز مقامات اصلي به شمار نيامده امّا مي‌توان آن را از مقامات فرعي و ملكه اخلاقي والا و از آموزه‌هاي مهم عارفان محسوب كرد. در كتابهاي تعليمي عارفان از وفاي به عهد خداوند متعال، وفاي به عهد خلق و وفاي به عهد خود سخن رفته است. وفاي به عهد از اصول و شرايط مقام شيخي و مريدي، آداب حج، آداب سماع، علامت دوستي و علامت فتوّت عارفان و صوفيه است؛ همچنين بيشتر عارفان، مقصود از صدق را وفاي به عهد دانسته‌اند. اين پژوهش درصدد پاسخ به اين پرسش است كه وفا در مقامات سالكان چه جايگاهي دارد و اين فضيلت اخلاقي در متون تعليمي عرفاني و در آموزه‌هاي عارفان تا چه حد مورد توجه قرار گرفته است؟

This study tries to answer this question, what place does faith have in wayfarerʹs position and to what extent this moral virtue has been considered in didactic and mystical texts and mystics doctrines? Although fulfilling the promise is not considered to be the main position, it can be regarded as a subsidiary position and it is the queen of prominent moral and mystical doctrine. In educational books of mystics, there are issues about the fulfilling the promise of God, fulfilling the promise people and fulfilling the promise of oneself. Fulfilling the promises is the principle and conditions of Sheikh (leader) and Morid (disciple) Hajj customs, Sama customs, sign of friendship and sign of mystics and Sufis manliness. Furthermore, most mystics have recognized sincerity as the fulfilling the promises