بررسي كيفي كتيراي گون سفيد (Astragalus gossypinus Fischer.) در منطقه غرب استان اصفهان

Quality survey on gum tragacanth from Astragalus gossypinus Fischer in west region of Isfahan province

صمغ كتيراي سفيد از مهمترين صمغ‌هاي گياهيست كه از ساقه گون سفيد (Astragalus gossypinus Fischer.) گرفته مي‌شود. ايران مهمترين توليدكننده كتيراست. امروزه كتيرا در صنايع مختلف ازجمله: دارويي، بهداشتي و غذايي مصارف جديد و متنوعي پيدا كرده‌است. از آنجا كه ارزش‌گذاري اقتصادي كتيرا براساس كيفيت آن انجام مي‌گيرد، مطالعه تركيب‌هاي شيميايي صمغ كتيرا و شناسايي رويشگاه‌هاي برتر گون ضروريست. در اين تحقيق نمونه‌هاي كتيراي سفيد از شش رويشگاه گون سفيد در منطقه غرب استان اصفهان استحصال گرديد و مهمترين تركيب‌ها، كربوهيدرات‌ها، اسيدهاي آمينه و عناصر معدني تعيين و مقايسه شد. نتايج بررسي‌ها نشان داد كه قند آرابينوز با متوسط 49/34% بيشترين مقدار قند موجود در صمغ كتيرا را داراست. در مجموع 9 نوع اسيد آمينه شناسايي و اندازه‌گيري شد كه در بين آنها اسيدهاي آمينه هيدروكسي‌پرولين با متوسط 3/173 نانومول بر گرم بيشترين و متيونين كمترين مقدار را شامل شد. همچنين در بين عناصر اندازه‌گيري شده كلسيم و فسفر به‌طور ميانگين به‌ترتيب 76/0% و 83/0% بيشترين درصد و عنصر نيتروژن با متوسط 06/0% كمترين درصد را دارا بودند.

Gum tragacanth is of the most important herbal gums extracted from Astragalus gossypinus Fischer. Iran is the most important producer of tragacanth and nowadays it is being used in various industries like food, health care services and pharmaceutics. Since economic evaluation of tragacanth is performed based on its quality, studying chemical combinations of gum tragacanth and detection of its habitats are very important. In this study, gum tragacanth from six habitats were collected in west of Isfahan province and most important combination of carbohydrate, Amino acid and inorganic elements were detected and compared. Results showed that Arabinose had the highest amount of sugar in gum tragacanth. Overall, 9 types of Amine acids were identified and among them hydroxy prolin and mationin were recorded as the highest and the lowest amount respectively. Also among the measured elements, calcium and phosphor had the highest percentage and nitrogen had the lowest percentage.