چالش‌ها و راهكارهاي تعيين نرخ سود بانكي در اقتصاد ايران

Challenges and Practical Solutions for Determining Bank Interest Rate in Iranian Economy

هدف اصلي اين مقاله بررسي چالش‌ها و راهكارهاي تعيين نرخ سود بانكي در اقتصاد ايران است. براي انجام چنين هدفي با استفاده از دو روش ميداني و آمار توصيفي به برآورد نرخ سود برخي از بخش‌هاي واقعي اقتصاد اقدام شده است. هرچند اين روش‌ها كامل نيست، اما راهنماي مهمي در اوضاع فعلي اقتصاد ايران به‌شمار مي‌رود. نتايج به‌دست آمده بيانگر اين واقعيت است كه بانك مركزي مي‌تواند از دو سناريو استفاده كند. سناريوي اول اينكه بانك مركزي فقط با تعيين نرخ سود مرجع به سپرده‌پذيري يا تسهيلات‌دهي به بانك‌ها اقدام كند. بانك‌ها نيز با توجه به ظرفيت‌هاي داخلي، اوضاع اقتصادي و كشش بازار، پيش‌بيني خود از ميزان درآمد و درصد سودي كه احتمالاً به سپرده‌‌گذاران مختلف پرداخت خواهند كرد را به تاييد حسابرس رسانده و بعد از آن نرخ سود سپرده و تسهيلات خود را اعلام كنند. سناريوي دوم نيز تعيين نرخ‌هاي سود براساس ميانگين بازدهي سالانه برخي بخش‌هاي مهم اقتصادي طي يك دهه است كه بانك مركزي نرخ سود عقود مبادله‌اي ميان‌مدت و بلندمدت و همچنين نرخ سود سپرده‌ها را براي سال‌هاي آتي متناسب با بازدهي مذكور در مقطع زماني مشخص در نظر مي‌گيرد.

This paper aims to examine challenges and practical solutions about determining bank interest rate in context of Iranian economy. Thus, survey and descriptive statistics have been used. The papersʹfindings indicate that central bank can draw on two scenarios: first, Central Bank can determine a reference interest rate in which receives deposit and give credit facilities. Banks, in turn, determine each bank´s interest rates following the endorsement by auditor in terms of domestic capacity, market potential, economic situation, expectations about the level of incomes as well as the percentage of interest that they can pay depositors According to second scenario, the central bank determines an interest rate for both long-term and mid-term currency exchange contract as well as an interest rate for deposits for the period from 1391 onwards in term of efficiency in relevant sectors.