معرفي گياهان دارويي پر مصرف در طب سنتي منطقه شرق مازندران

Introduce some of the Medicinal Plants Species with the Most Traditional Usage in East Mazandaran Region

مقدمه: اطلاعات و نحوه مصرف گياهان دارويي در منابع قديمي و يا كتب ترجمه شده مختلف قابل دسترس مي‌باشد. اما نكته قابل توجه اين است كه اطلاعات سنتي مناطق مختلف ايران مورد توجه قرار گيرد و با اطلاع‌رساني مناسب افراد علاقه‌مند را تشويق به مصرف آنها نموده و زمينه را براي تحقيقات جامع در زمينه خواص و تركيبات اين گياهان مهيا شود. هدف: مهم‌ترين منابع اطلاعات سنتي و گياهان دارويي افراد سالخورده و مسن مي‌باشند لذا يكي از اهداف مهم اين طرح پرسشگري از اين افراد است تا بتوان اين گنجينه گرانبها را از حافظه و گفتار تبديل به متون نمود تا قابل دسترس براي همه علاقه‌مندان به علم طب سنتي و گياهان دارويي باشد. روش بررسي: در اين تحقيق ابتدا نقشه‌هاي جغرافيايي منطقه از مراجع رسمي كشور تهيه و پس از شناسايي مسيرها و روستاهاي منطقه به محل مراجعه شد. سپس از افراد سالخورده و مجرب در رابطه با گياهان دارويي منطقه سوال شد. نمونه‌هايي از گياهان مورد سوال جمع‌آوري و جهت شناسايي به هرباريوم پژوهشكده گياهان دارويي جهاددانشگاهي انتقال يافت. نتايج: در اين تحقيق اطلاعات طب سنتي مربوط به 14 گونه گياه دارويي متعلق به 11 تيره جمع‌آوري و شناسايي شدند. مقايسه اطلاعات موجود با تحقيقات مشابه در منطقه البرز نشان مي‌دهد كه در برخي موارد نحوه استفاده از گياهان و نيز خواص ذكر شده براي آنها با هم تفاوت زيادي دارد و در ساير موارد تقريباً با هم مشابه و يا كمي متفاوت است كه آن نيز ناشي از آداب و روش زندگي در هر منطقه مي‌باشد. نتيجه‌گيري: از آنجايي‌كه اين منطقه داراي پوشش گياهي غني به خصوص گياهان دارويي است و نيز داراي سابقه تاريخي درباره طب سنتي مي‌باشد لذا نيازمند توجه بيشتر به اين ذخاير ارزشمند است. از سوي ديگر ما اثرات جديدي از گياهان دارويي يافت نموديم كه مي‌تواند زمينه‌اي براي تحقيقات بعدي باشد.

Background: Some knowledge about medicinal plants is available in old references or books. But important point is, the information of traditional usage of medicinal plants from different parts of Iran be worthwhile and people is encouraged to use of them, another way it is a good background for future examination about medicinal plants. Objective: One of the most important sources of traditional medicine data collection is indigenous people. So the aims of the study are asking the knowledge from eldest and native people to accumulation the wealth and to guide interested people to use of medicinal plants. Methods: We started our investigation after prepared a map to distinction the area and different villages. Then we interviewed about medicinal plants in the region from eldest and native people. The specimens that were collected in the region were transferred to herbarium (ACECR) to recognition. Results: In this investigation 14 medicinal species belong to 11 families were collected and identified. In comparison with another survey in some region in neighboring provinces, there are some differences between how to use of medicinal plants and traditional usage that it is due to mores of indigenous people in the each part. Conclusion: Considering that the region has a favorable weather and rich flora especially medicinal plants and also has a previous historical of traditional medicine, so it is needed to pay attention to protect them. Another way we found some new effects of the medicinal plants that can be subjected for investigations to more examination.