بررسي و تحليل «جسمانيت نفس» از ديدگاه صدرالمتالهين

Analytic Study of Corporeality of Soul from Mulla Sadra’s Viewpoint

تعبير «جسمانيت نفس» در آثار صدر المتالهين براساس دو نظريه متفاوت از وي قابل تفسير است: نظريه اول، حدوث جسماني نفس است كه براساس آن، نفس در مراحل ابتدايي وجود خود امري منطبع و حال در ماده است و نظريه دوم، ذاتي بودن «اضافه نفسيت» است كه طبق آن، نفس داراي كون تعلقي بوده و در نتيجه از لحاظ وجودي وابسته به ماده است. ملاصدرا گاهي برمبناي نظريه اول و گاهي برمبناي نظريه دوم واژه هاي مادي و جسماني را بر نفس اطلاق مي كند. به نظر مي رسد بدون تبيين و تفكيك اين دو نظريه نمي توان به مفهوم روشني از اطلاقات واژه هاي ماديت و جسمانيت نفس در كلام ملاصدرا رسيد. افزون بر اين، با تفكيك اين دو نظريه مي-توان به دو تفسير متفاوت از نظريه حدوث جسماني و بقاي روحاني نفس نيز دست يافت كه به نظر مي رسد هردو مورد تاكيد ملاصدرا بوده است.

The expression “corporeality of Soul” in Sadra’s works can be interpreted on the basis of two different views: that of corporeality origination of soul according to which the soul in its initial stages of existence is “imprinted’’ and immanent in matter. In the second view, however, the soul is of “essential relatedness” in virtue of which it has a relative being and thus is existentially related to matter. It seems that without distinguishing between these two views one cannot have a clear understanding of the term “corporeality” as it is used in Mulla Sadra. Moreover, with this distinction one can reach two different interpretations of corporeal origination and spiritual immortality of soul of Sadra both of which seem to have been emphasized by him.