مضمون‌سازي با برخي احجار كريمه در شعر شاعران سبك آذربايجاني

Guarantying with some Jewelries in Azerbaijani Style

يكي از ويژگي‌ها و اختصاصات مهم شعري سبك شاعران آذربايجاني و ارّان كاربرد اصطلاحات و مضامين علمي و كمك‌گرفتن از آن‌ها براي مضمون‌سازي است؛ چنان‌كه بيشترين مضامين و اصطلاحات علومي، مانند نجوم، طبّ، گياه‌شناسي، داروشناسي، در آثار شاعران اين سبك ديده مي‌شود. در اين مقاله، اصطلاحات، تشبيهات، استعارات و مضامين ساخته‌شده با برخي احجار كريمه (شامل الماس، پيروزه، درّ، عقيق، لعل، و ياقوت) بررسي شده و مسايل علمي و ادبي مطرح‌شده درباره اين احجار كريمه در ديوان‌هاي خاقاني شرواني، فلكي شرواني، ذوالفقار شرواني، مجيرالدين بيلقاني و آثار نظامي گنجوي تحليل شده و با كتب علمي كاني‌شناسي قديم، ازجمله تنسوخ‌نامه ايلخاني و آثاري از اين دست، تطبيق داده شده است.

One of the important specialties and characteristics of poetic Azerbaijani style, using the scientific words and terms and making guaranteed by them, though many of words and terms of sciences such astronomy, medicine, botany, pharmacology etc. In this paper terms, smiles, metaphors and guarantees what makes with jewelries (contain brilliant, turquoise, pearl, agate, gold, ruby & topaz) considered and literary and scientific problems of them analyzed in works of khagani sharvani, falaki sharvani, zolfagar sharvani, mojirAl-din Baylagani & nizami ganjavi and compared with old mineralogy works such as Tansoqnameh Ilkhani.