ارزيابي گلدهي و ميوه‌دهي دوازده رقم پسته (Pistacia vera L.) در شرايط آب و هوايي خراسان

Assessment of Flowering and Bearing of Twelve Pistachio (Pistacia vera L.) Cultivars Under Khorasan Environmental Conditions

به منظور انتخاب ارقام سازگار با شرايط اقليمي خراسان رضوي، اين پژوهش در قالب طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي با سه تكرار در مدت سه سال(1387- 1385) در ايستگاه تحقيقات پسته فيض‌آباد استان خراسان رضوي با دوازده رقم پسته بادامي سفيد، پسته قرمز، برگ سياه، دانشمندي، پسته گرمه، اكبري، كله‌قوچي، اوحدي، خنجري، عباسعلي، شاه‌پسند و ممتاز انجام شد. نتايج نشان داد كه اثر سال، رقم و سال × رقم تقريباً بر تمام صفات ميوه‌دهي در سطح يك درصد معني‌دار بود. بيشترين تعداد جوانه گل در هر شاخه در ارقام برگ سياه و اكبري و كمترين در رقم پسته گرمه به دست آمد. رقم پسته گرمه زودگل‌ترين و رقم اكبري ديرگل‌ترين رقم بودند و در شروع گلدهي دوازده روز با هم‌ديگر اختلاف داشتند. رقم بادامي سفيد با 20 ميوه و رقم عباسعلي با 7 ميوه در خوشه به ترتيب بيشترين و كمترين تعداد ميوه در خوشه را داشتند و اختلاف معني‌داري در سطح يك درصد بين آن‌ها وجود داشت. بيشترين درصد ميوه پوك حدود 24 درصد و كمترين 4/7 درصد به ترتيب در رقم بادامي سفيد و عباسعلي بود. پسته گرمه و پسته‌قرمز با 32 و 30 دانه در يك اُنس ريزترين و كله‌قوچي و دانشمندي با 18 ميوه در اُنس، درشت‌ترين ميوه را داشتند. رقم شاه‌پسند با 8/14 درصد بيشترين عارضه‌ زودخنداني را نشان داد. در مجموع ارقام ممتاز، شاه‌پسند و خنجري سازگاري مناسبي نداشتند و ارقام بادامي سفيد، اكبري و پسته گرمه از سازگاري بيشتري برخوردار بودند.

In order to choose climate-compatible pistachio cultivars in Khorasan, this research was carried out in Pistachio Research Station in Feizabad on 12 pistachio cultivars namely Badami-e- sefid, Pesteh-e-ghermez, Barg seyah, Daneshmandi, Pesteh-e-garmeh, Akbari, Kalehghouchi, Owhadi, Khanjari, Abasali, Shahpasand and Momtaz, based on a randomized complete block design with three replications during three years(2006-2008). The results showed that the factors year, treatment (cultivars) and their interaction effects were significant (p < 0.01) for all characteristics. The highest number of flower bud per shoot was on Barg-seyah and Akbari and the lowest on Pesteh-e-garmeh cultivars. The most early and late flowering cultivars were Pesteh-e-garmeh and Akbari respectively, which had 12 days difference at the biggining of flowering. There was significant difference between Badami-e- sefid with 20 nuts per cluster and Abasali with 7 nuts. The highest and the lowest percentage of blank pistachio were 24 and 7.4 on Badami-e-sefid and Abasali, respectively. Pesteh-e-garmeh and Pesteh-e-ghermez with 32 and 30 nuts had the smallest and the biggest nuts per ounce. Shahpasand (native of Damghan region) showed the highest percentage of early splitting (14.8%) and had significant difference (p < 0.01) with other cultivars. In addition, Momtaz, Shahpasand, Khanjari and Owhadi did not show suitable compatibility, but, Badami-e-sefid, Akbari and Pesteh-e-garmeh showed more compatibility than the other cultivars