مقايسه اثربخشي مداخله رفتاري- تغذيه اي با مداخله شناختي بك در تركيب با تجويز رژيم غذايي– فعاليت بدني در كاهش اضافه وزن و بهبود نيم رخ چربي زنان

A comparison between behavior-nutritional and Beck cognitive interventions in combination with dieting and physical activity on reduction of overweight and improvement of lipid profile in women

مقدمه و هدف: يكي از پيامدهاي اضافه وزن و چاقي؛ بدكاركردي چربي هاي خون است كه امروزه متخصصان سلامت براي اصلاح آنها روي رويكردهاي چندوجهي (زيستي- رواني- اجتماعي) متمركز شده اند؛ ازاين رو، اين پژوهش با هدف مقايسه اثربخشي مداخله رفتاري- تغذيه اي و مداخله شناختي بك در كنار تجويز رژيم غذايي- فعاليت بدني براي كاهش اضافه وزن و بهبود نيم رخ چربي زنان داراي اضافه وزن و چاقي انجام شد. مواد و روش‌ها: با استفاده از طرح نيمه آزمايشي و روش نمونه گيري در دسترس 32 زن با 25? BMI كه واجد معيارهاي ورود- خروج بودند در دو گروه آزمايش (گروه مداخله رفتاري – تغديه اي و گروه مداخله شناختي بك) به طور تصادفي (هر گروه شامل 16 نفر) جايگزين شدند. وزن، قد و نيم رخ چربي تمامي آزمودني ها پيش، پس و سه ماه پس از پايان مداخله ها اندازه گيري شدند. نتايج: تحليل داده ها با نسخه 16 SPSS و با روش تحليل واريانس با اندازه گيري مكرر نشان داد هر دو مداخله باعث كاهش معنادار وزن، TG و TC شدند (05/0p < )؛ همچنين، HDL در هر دو گروه افزايش معنادار داشت (05/0p < ). اما ميان دو مداخله در تغيير اين مولفه ها به جز LDL تفاوتي معنادار وجود-نداشت (05/0p > ). نتيجه گيري: به نظرمي رسد انواع مداخله هاي روان شناختي در كنار مداخله هاي تغذيه اي و فعاليت بدني، با استفاده از روش هاي خاص خود به واسطه كنترل به راه اندازنده هاي پرخوري و اصلاح رفتارها و باورهاي مخرب غذاخوردن به يك اندازه باعث بهبود نيم رخ چربي و كاهش وزن آزمودني ها مي شوند.

Background and Objective: Dyslipidemia is one of the consequences of overweight and obesity. Hence, this research was conducted to compare the effectiveness of behavior-nutritional and Beck cognitive therapy in combination with dietary-physical activity prescriptions on declining overweight and modifying lipid profile among overweight and obese women. Materials and Methods: Applying semi-experimental design and using convenient sampling method, 32 volunteer women with BMI?25 eligible to exclude-include criteria were selected and randomly assigned into two experimental groups (each group included 16 subjects). Prior to, after, and 3 months after each intervention, all participantsʹ weight, height, and lipid profile were measured. Results: Data analysis with SPSS (16th version) and applying repeated measures analysis of variances method revealed that both interventions could significantly decrease the weight, TG and TC (p < 0.05), and HDL significantly increased (p < 0.05) too. But there were no significant differences between two interventions (p < 0.05) except for LDL level. Conclusion: It appears that different psychological interventions in combination with dietary-physical activity interventions focused on multidisciplinary (bio-psycho-social) approaches for modifying them with controlling overeating and correcting sabotaging beliefs and behaviors could decrease weight and improve lipid profile.