آيين تدفين و سوگواري در شاهنامه

Ethic of the Burial Ceremonies and Lamentation in Shahnameh

كتاب شاهنامه نه تنها از منظر ادبي حايز اهميت است، بلكه دايره المعارفي جامع از سنتها و آيين‌هايي است كه از دير باز در سرزمين ايران رواج داشته و‌ ايرانيان آن را به نيكي پاس مي‌داشته‌اند. از جمله‌ي اين آيين‌ها،‌ آيين مرتبط با مرگ، چون تدفين و سوگواري است كه ريشه در باورها و گرايش‌هاي آييني بشر دارد‌. با توجه به اين كه از دست دادن عزيزان، هميشه براي بازماندگان ناگوار بوده، پس كوشش داشتند تا اين درد و رنج را به گونه‌اي واگويه و آشكار نمايند تا از شدت فشار رواني آن بكاهند. بنابراين جلوه‌هايي از باز‌تاب رنج خود را‌ به صورت جامه دريدن، خاك بر سر ريختن، گيسو بريدن، روي خستن، موي كندن و ... نشان مي‌دادند‌ كه در شاهنامه نيز به آنها اشاره شده است. در شاهنامه به آيين‌هاي مرتبط با تدفين نيز برمي‌خوريم كه علي‌رغم تفاوت‌هايي كه در ظاهر با هم دارند، خاستگاه آنها باورهاي فرهنگي و مذهبي هر قوم است. اين تفاوت نگرش و آموزهاي ديني موجب پديد آمدن شيوه‌هاي متفاوتي در دفن اموات شده است.

Shahnameh is not only significant from a literary perspective, but it is a comprehensive encyclopaedia of age-old Persian traditions and rituals. Iranians cherish this masterpiece. Among these rituals, there are certain ones related to death such as burial and lamentation ceremonies, which have their roots in human beings ritual beliefs and tendencies. Considering that missing loved ones is always a source of sorrow for survivors, people in the past tried to express their pain explicitly to alleviate the psychological pressure. So they would exhibit some samples of their pains by tearing their garment apart, pouring dust on their head, cutting their chignon, scraping their face, cutting thier hair, which are implied in Shahnameh. Also, we come across some burial rituals in Shahnameh, which, despite their superficial differences their origin is the cultural and religious beliefs of a nation. These differences in the ideology and religious teachings brought about different ways for burying the dead. Key Words: Shahnameh, death, bural, lamentation, religion.