اثر منابع و مقادير مختلف نيتروژن بر رشد و توليد زيست ‌توده گياه دارويي خرفه

Effect of different sources and rates of nitrogen fertilizer on the growth and biomass production of purslane (Portulaca oleracea)

به‌منظور بررسي اثر منابع و مقادير مختلف كود نيتروژن بر رشد و توليد زيست‌توده گياه دارويي خرفه (Portulaca oleraceae)، آزمايشي در مزرعه‌ تحقيقاتي دانشگاه شهركرد در سال 1391 اجرا شد. تيمارهاي مختلف كودي شامل شاهد، 30 و 90 كيلوگرم نيتروژن در هكتار از كود اوره، 30 و 90 كيلوگرم نيتروژن در هكتار از منبع كود گاوي، ?? كيلوگرم نيتروژن در هكتار از منبع كود گاوي + اوره با نسبت‌هاي 1:2، ?:? و ?:? بودند. نتايج نشان داد كه بيش‌ترين شاخص سطح برگ در چين دوم با تيمارهاي تلفيقي و 90 كيلوگرم نيتروژن در هكتار از منبع كود گاوي به‌دست آمد. در چين اول، بيش‌ترين وزن تر اندام‌هاي هوايي با ميانگين 04/76 تن در هكتار با كاربرد ?? كيلوگرم نيتروژن در هكتار از منبع كود گاوي به‌دست آمد ولي اختلاف معني‌داري با تيمار تلفيقي (?:?) نداشت. در چين دوم، وزن تر اندام‌هاي هوايي تيمار تلفيقي (?:?) كاهش معني‌داري نسبت به ?? كيلوگرم نيتروژن در هكتار از منبع كود گاوي و يا اوره نشان داد. وزن تر برگ در چين اول به‌طور معني‌داري بيش‌تر از چين دوم بود. به‌طوركلي استفاده از تركيب كود آلي و شيميايي (?:?) در كاهش مصرف نيتروژن كشت خرفه تك‌چين موثر است و افزايش محصول چين دوم تيمار تلفيقي از طريق كود سرك نيتروژن بايد در پژوهش‌هاي آينده مورد بررسي قرار گيرد.

In order to evaluate the effect of different sources and rates of nitrogen on growth and biomass production of purslane, a randomized complete block design was conducted with three replications at the agricultural research farm of Shahrekord University in 2012. Fertilization treatments were consisted of control (no N amendment), 30 and 90 kg N ha-1in the form of urea fertilizer, 30 and 90 kg N ha-1 in the form of cow manure, 60 kg N ha-1 as urea fertilizer+ cow manure in 2:1, 1:1 and 1:2 ratios. The results showed that the greatest leaf area index was observed from the second cutting with integrated treatments and 90 kg N ha-1 as cow manure. In the first cutting, the greatest aboveground fresh weight (76.04 Mg ha-1) was obtained from 90 kg N ha-1 as cow manure but there was not a significant difference with the integrated treatment (1:1). In second cutting, aboveground fresh weight in integrated treatment (1:1) had a significant decline compared to that of the 90 kg N ha-1 as urea and/or cow manure. The leaf fresh weight from the first cutting was significantly higher than the second cutting. In general, the application of combined organic and chemical fertilizer (1:1) is effective in reducing nitrogen of single cutting of purslane production, and future research should focus on top dressing of nitrogen application for increasing production of the second cutting of purslane.