كليدواژه :
كنجد , شاخه فرعي , اجزاي عملكرد دانه , شروع گلدهي و عملكرد بيولوژيك
چكيده فارسي :
اين بررسي به صورت آزمايش فاكتوريل در قالب طرح بلوكهاي كامل تصادفي در سه تكرار به مدت دو سال (1385 و 1386) در مركز تحقيقات كشاورزي جيرفت و كهنوج اجرا شد. عامل اول حذف آبياري در پنج سطح شامل: 1- حذف آبياري از مرحله 6- 4 برگي تا قبل از شروع گلدهي، 2- حذف آبياري از مرحله 6- 4 برگي تا گلدهي كامل، 3- حذف آبياري از مرحله خاتمه گلدهي تا پايان فصل رشد، 4- حذف آبياري از مرحله 6- 4 برگي تا قبل از شروع گلدهي و از مرحله خاتمه گلدهي تا پايان فصل رشد، 5- آبياري كامل براساس 100 ميليمتر تبخير از سطح تشتك كلاس A و عامل دوم شامل در ژنوتيپ كنجد (لاين JL-13و محلي جيرفت) بود. صفات مورد مطالعه عبارت بودند از: تعداد شاخه فرعي در بوته، تعداد كپسول در بوته، تعداد دانه در كپسول، وزن هزار دانه، درصد روغن دانه، ارتفاع بوته، عملكرد بيولوژيك، عملكرد دانه و شاخص برداشت. نتايج نشان داد كه اثر حذف آبياري در مراحل مختلف رشد بر عملكرد دانه، تعداد كپسول در بوته، تعداد دانه در كپسول، وزن هزار دانه، تعداد شاخه فرعي، ارتفاع بوته، عملكرد بيولوژيك و شاخص برداشت معنيدار شد. حذف آبياري در مراحل مختلف رشد باعث كاهش عملكرد دانه، اجزا عملكرد، تعداد شاخه فرعي، ارتفاع بوته، عملكرد بيولوژيك و شاخص برداشت شد. ميزان كاهش عملكرد دانه، اجزا عملكرد و همچنين صفات تعداد شاخه فرعي، ارتفاع بوته، عملكرد بيولوژيك و شاخص برداشت در تيمار حذف آبياري از مرحله 6 – 4 برگي تا قبل از شروع گلدهي، به ميزان قابل توجهي كمتر از ساير تيمارهاي حذف آبياري بود و اين تيمار بيشترين عملكرد دانه را بعد از شاهد توليد نمود. حذف آبياري از مرحله 6- 4 برگي تا قبل از شروع گلدهي و از مرحله خاتمه گلدهي تا پايان فصل برداشت، تاثير قابل توجهي بر عملكرد دانه و اجزا عملكرد داشت و كمترين عملكرد دانه از اين تيمار بدست آمد. در بين ژنوتيپهاي مورد بررسي لاين JL-13 در شرايط تنش خشكي و بدون تنش از عملكرد دانه بيشتري نسبت به رقم محلي جيرفت برخوردار بود.
چكيده لاتين :
This study was carried out as factorial arrangement in randomized complete block design with three replications in two years (2006 and 2007) in Jiroft and Kahnouj Agricultural Research Center, Jiroft, Iran. The first factor was eliminating of irrigation at different growth stages at five levels: 1- eliminating irrigation from 4-6 leaf stage to prior to flowering, 2- eliminating irrigation from 4-6 leaf stage to full flowering, 3- eliminating irrigation from flowering to the end of the growing season, 4- eliminating irrigation from 4-6 leaf stage to prior to flowering and from flowering until the end of the growing season, 5- Full irrigation based on 100 mm evaporation from class A pan (control), and the second factor was sesame genotypes, local Jiroft variety and JL-13 line. Branch plant-1, capsule plant-1, seed capsule-1, 1000 seed weight, seed oil content, plant height, biological yield, seed yield and harvest index were measured. Results showed that eliminating of irrigation at different growth stages significantly affected seed yield, capsule plant-1 and seed capsule-1, 1000 grain weight, branch plant-1, plant height, biological yield and harvest index. Eliminating of irrigation at different growth stages significantly reduced grain yield, yield components, branch plant-1, plant height, biological yield and harvest index. The least reduction rate in seed yield, yield components, lateral branches, plant height, biological yield and harvest index was recorded in eliminating of irrigation from 4-6 leaf stage to prior to flowering, and it had the highest seed yield following the control. Eliminating of irrigation from 4-6 leaf stage to prior to flowering and from flowering to the end of growing season had a considerable impact on seed yield and yield components and had the lowest seed yield. JL-13 line produced higher seed yield under stress and non-stress conditions.