ارزيابي سيستم‌هاي اطلاعات بيمارستاني از ديدگاه پرستاران در بيمارستان‌هاي آموزشي درماني تبريز

Evaluation of Hospital Information Systems in University Hospitals of Tabriz University of Medical Sciences, Iran: Nurses Perspectives

مقدمه: امروزه توزيع گسترده‌ي سيستم‌هاي اطلاعات بيمارستاني در موسسات مراقبت بهداشتي- درماني نيازمند ارزيابي حرفه‌اي است تا سودمندي عملي اين كاربردها را ارزيابي كند. پرسنل پرستاري، به دليل اين‌كه بزرگترين گروه پرسنلي در بيمارستان هستند، نقش مهمي در اتخاذ و ارزيابي سيستم‌هاي اطلاعات بيمارستان بازي مي‌كنند. هدف اين پژوهش، ارزيابي سيستم‌هاي اطلاعات بيمارستاني از ديدگاه پرستاران در بيمارستان‌هاي آموزشي- درماني تبريز بود. روش بررسي: اين مطالعه از نوع تحليلي- مقطعي بود. جامعه‌ي پژوهش شامل 1133 پرستار مراكز آموزشي- درماني تبريز بود كه از سيستم اطلاعات بيمارستاني استفاده مي‌كردند. اين پژوهش در عرض 6 ماه صورت گرفت. ابزار جمع‌آوري داده‌ها، پرسش‌نامه‌ي استاندارد ارزيابي سيستم‌هاي اطلاعات بيمارستاني ايزو 9241/10 بود، كه داراي 75 سوال اختصاصي شامل 7 معيار (مناسب براي انجام وظايف، خود توصيف كنندگي، قابل كنترل بودن، سازگاري با انتظارات كاربران، تحمل خطا، مناسب براي سفارشي‌سازي، مناسب براي يادگيري) بود كه روايي آن توسط متخصصان تاييد شد و پايايي آن با آزمون alpha Cronbachʹs، 81 درصد به دست آمد. پرسش‌نامه با استفاده از روش نمونه‌گيري طبقه‌اي توسط 354 نفر از پرستاران تكميل گرديد و يافته‌ها به كمك آمار توصيفي و تحليلي با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه‌ي 16 تحليل شد. يافته‌ها: بيشترين ميزان رضايت پرستاران از سيستم‌هاي اطلاعات بيمارستاني طبق مقياس ليكرت (5-1) به ترتيب مربوط به معيار سازگاري با انتظارات كاربران 96/2، مناسب بودن براي انجام وظيفه 93/2، مناسب بودن براي آموزش 93/2، تحمل خطا 83/2، خود توصيف كنندگي 77/2، قابل كنترل بودن 72/2 و مناسب بودن براي سفارشي‌سازي با 56/2 امتياز بود. بيشترين ميزان رضايت پرستاران از شركت نرم‌افزاري راياوران با ميانگين 95/2 بود. نتيجه‌گيري: ميانگين ميزان رضايت كاربران از معيارهاي هفت‌گانه‌ي ايزو در ارزيابي سيستم‌هاي اطلاعات بيمارستاني در حد مطلوب قرار گرفت و براي رسيدن به درجه‌ي كاملاً مطلوب بايستي به انتظارات كاربران توجه خاصي مبذول نمود. واژه‌هاي كليدي: نظام‌هاي اطلاعات بيمارستاني؛ نظام‌هاي كامپيوتري؛ پرستاران

Introduction: Nowadays, the widespread distribution of hospital information systems (HIS) in healthcare institutions requires professional evaluation to assess the practical usefulness of these applications. Nursing staff are the largest group of staff in a hospital and play an important role in the adoption and evaluation of HISs. Methods: This was a descriptive, analytic, cross-sectional study. This study was done during six months. The study subjects included nursing staff of university hospitals of Tabriz University of Medical Sciences, Iran who used HIS. Data were collected by the questionnaire ISO 9241/10 to assess HIS which comprises 75 items in seven criteria (suitability for the task, self-descriptiveness, controllability, conformity with user expectations, error tolerance, suitability for individualization, and suitability for learning). The validity of the questionnaires was confirmed by experts. Sampling was done using cluster sampling that included 354 nurses. Results: Findings showed the most satisfaction rate of the nurses with HIS according to the criteria of ISO 9241/10 were as the following: conformity with users expectations (2.96), suitability for the task (2.93), suitability for learning (2.93), error tolerant (2.83), self-descriptiveness (2.77), controllability (2.72) and suitability for individualization (2.56). The most satisfaction rate of the nurses of HIS vendors was Rayavaran with score 2.95. Conclusion: Mean of users satisfaction with the criteria of ISO Metrics in HIS was in a desirable level. Particular attention should be given to usersʹ expectations to achieve the desirable condition. Keywords: Hospital Information Systems; Computer Systems; Nurses