ضرورت طراحي يك مدل بهينه براي سنجش سرمايه فكري در نظام آموزش عالي

Need to design a model for measuring intellectual capital in higher education system

زمينه: در سال‌هاي اخير منابع مزيت رقابتي از سرمايه‌هاي ملموس و سخت به دارايي‌هاي غير ملموس و نرم مانند دانش و سرمايه فكري تغيير داده است. به دليل اهميت سرمايه فكري و ارزيابي آن در نظام‌هاي آموزش عالي، دست اندركاران امر آموزش عالي به شناخت مولفه‌هاي سرمايه فكري و نحوه سنجش آن نياز دارند. هدف: شناسايي مولفه‌هاي سرمايه فكري به مديران نظام آموزش عالي و به ويژه دانشگاه‌ها كمك مي‌كند تا با شناخت حاصل از آن، به نحو مطلوب و موثري سرمايه‌هاي فكري را مورد سنجش قرار داده و به دنبال آن فرايند مديريت سرمايه‌هاي فكري را بهبود بخشند. اين تحقيق تلاش مي‌كند تا با بررسي شيوه‌هاي سنجش سرمايه فكري، مدلي مطلوب و كاربردي براي سنجش سرمايه فكري بر اساس سه عنصر سرمايه‌هاي انساني، سازماني و رابطه‌اي و شاخص‌هاي سنجش هر كدام از اين سرمايه ها ارايه نمايد. روش: اين پژوهش به روش فرا تحليل مدل ها و شيوه‌هاي موجود سنجش سرمايه فكري را از ديدگاه نقاط قوت و ضعف مورد بررسي قرار مي‌دهد و به ارايه مدلي مي‌پردازد كه قابليت كاربرد بيشتري در نظام آموزش عالي دارد. يافته‌ها: مدل‌هاي و شيوه‌هاي مختلفي براي سنجش سرمايه فكري وجود دارد كه هر كدام دربردارنده نقاط قوت و ضعف هستند. مدل مناسب سنجش بايد مبتني بر اهداف، ماموريت‌ها و استراتژي‌هاي موسسات آموزش عالي طراحي و تدوين گردد. نتيجه گيري: به منظور دست يابي به توليد علم نافذ و استفاده حداكثري از ظرفيت‌ها و قابليت‌هاي دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالي ضرورت سنجش سرمايه فكري در نظام آموزش عالي در عصر اقتصاد دانش بنيان بر كسي پوشيده نيست و اين امر نيازمند تدوين شاخص‌هاي و معيارهاي مناسب با اهداف و ماموريت‌هاي دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالي است.