بررسي همبستگي خودمراقبتي تغذيه‌اي با سازه‌هاي الگوي ارتقاي سلامت در زنان

An Assessment of the Correlation between Nutritional Self-management and Health Promotion Model Constructs in Women with Metabolic Syndrome, 2012

زمينه و هدف: سندرم متابوليك به‌عنوان شاخه‌اي از اختلالات متابوليكي، پيش‌زمينه بيماري‌هاي قلبي - عروقي، ديابت نوع 2 و سكته مغزي شناخته شده است. يكي از راهكارهاي اصلي كنترل و مراقبت اين بيماري، خودمراقبتي تغذيه‌اي در اين بيماران است. اين مطالعه با هدف تعيين همبستگي خودمراقبتي تغذيه‌اي زنان مبتلا به سندرم متابوليك با سازه‌هاي الگوي ارتقاي سلامت صورت گرفت. روش بررسي: اين مطالعه به روش توصيفي – همبستگي بر روي زنان مبتلا به سندرم متابوليك در شهر اصفهان انجام شد. 329 نفر از بين مراجعين مبتلا به سندرم متابوليك مراكز پنجگانه درمان صنعت نفت اصفهان در سال 1391 انتخاب شدند. داده‌ها توسط پرسشنامه محقق‌ساخته، براساس سازه‌هاي الگوي ارتقاي سلامت كه طي مرحله‌اي جداگانه طراحي و روايي و پايايي آن بررسي شده بود، در 11 بخش گردآوري شد. تجزيه و تحليل داده‌ها با استفاده از آزمون تي مستقل، واريانس و ماتريس همبستگي پيرسون در سطح اطمينان 95% صورت گرفت. يافته‌ها: ميانگين نمره خودمراقبتي تغذيه‌اي در اين بيماران 1/35 نمره به دست آمد. ميانگين نمرات حاصل از سازه‌هاي الگوي ارتقاي سلامت نيز در حد متوسط يا كمتر از متوسط بود. همچنين بين خودمراقبتي تغذيه‌اي با آگاهي، فوايد درك‌شده، خودكارآمدي درك‌شده، تاثيرگذارنده‌هاي وضعيتي، حمايت اجتماعي همسر و تعهد نسبت به اجراي خودمراقبتي، همبستگي مستقيم معني‌دار و با موانع درك‌شده، احساس مرتبط با رفتار، ترجيحات و رقابت‌كننده‌ها، همبستگي معكوس معني‌داري وجود داشت. نتيجه‌گيري: با توجه به ارتباط خودمراقبتي تغذيه‌اي در زنان مبتلا به سندرم متابوليك مي‌توان با سازه‌هاي الگوي ارتقاي سلامت جهت مداخلات آموزشي در زمينه اتخاذ رژيم غذايي مناسب در اين بيماران از اين الگو استفاده نمود.

Background and Objectives: The metabolic syndrome as a branch of metabolic disorders is known as the background of cardiovascular diseases, type 2 diabetes and stroke. One of the main strategies for the control and surveillance of this disease is nutrition self-management in these patients. This study aimed to determine the correlation between nutritional self-management and health promotion model constructs in women with metabolic syndrome. Methods: This cross-sectional study was carried out on women with metabolic syndrome in Isfahan city. 329 persons were selected from the patients with metabolic syndrome of five treatment centers of Isfahan Oil Industry in 2012. Data were collected in 11 parts using a researcher-made questionnaire, which had been designed based on the health promotion model that its validity and reliability had been assessed in a separate phase of design. Data analysis was performed using independent t-test, variance, and Pearsonʹs matrix of correlation at 95% confidence interval. Results: The mean score of the nutrition self-management was obtained 35.1. The mean scores of health promotion model constructs was average or under average. Also, nutrition self-management had a significant correlation with knowledge, perceived benefits, perceived self-efficacy, situational factors, husband’s social support, and commitment on self-management implementation, and had a significant inverse correlation with perceived barriers, feeling related to behavior, preferences, and competitors. Conclusion: Considering the correlation of nutrition self-management with metabolic syndrome in women with metabolic syndrome, health promotion model constructs for educational interventions could be used for adoption of an appropriate diet in these patients.