بررسي شخصيت و انديشه‌هاي عرفاني بايزيد بسطامي بر اساس روش استعاره شناختي

Study of Personality and Mystical Ideas of Bāyazid Bastāmi Based on Cognitive Metaphor Approach

هدف نگارندگان اين جستار آن بوده تا از رهگذر تحليل استعاره‌هاي شناختيِ اقوال بايزيد- به عنوان يكي از عرفاي پيشرو و برجسته مكتب تصوف عاشقانه- مفاهيم كليدي در عرفان او را تفسير و تبيين نمايند و در ضمن آن به برخي ويژگي‌هاي شخصيت او نيز اشاره كنند. از جمله نتايج اين تحقيق آن بوده كه كاربرد قلمروهاي شراب، آتش و سيل در اقوال وي، تاكيد او را بر مساله «فنا» در انديشه عرفاني وي نشان مي‌دهد. همچنين حضور مكرر و چشمگير قلمرو تجربي «نور» در اقوال بايزيد، حاصل تاثير محيط فرهنگي و اجتماعي زرتشتي روزگار وي بوده است. علاوه بر اين، تحليل استعاره‌هاي شناختي وي نشان‌‌دهنده تردد او ميان انديشه‌هاي زاهدانه و عاشقانه تصوف مي‌باشد.

The purpose of authors in this paper is to analyze B?yazid’s uses of cognitive metaphors. He was as one of the pioneers and prominent Sufis of love mysticism. The paper explains some key concepts in B?yazid’s mysticism and refers to some features of his personality. This study examines the uses of wine, fire and flood domains in his sayings and reveals his emphasis on the concept of mortality (i.e. fan?) in his mystical thoughts. It also shows that the frequently noticeable presence of the ‘light’ source domain in his words results from the impact of the social and cultural environment of the Zoroastrian ambience of his time. In addition, the analysis of B?yazid’s cognitive metaphors delineates his vacillation between asceticism and mystical love.