اثرات استرس مزمن چندگانه بر شاخص‌هاي مورفومتريك سلول‌هاي بتز در لايه هرمي داخلي قشر مغز موش صحرايي نر

The Effects of Chronic Multiple Stresses on Morphometric Indices of Betz Cells in Internal Pyramidal Layer of Cerebral Cortex of Male Rat

زمينه و هدف: افزايش استرس در پي پيشرفت تكنولوژي، عامل بسيار مهمي در تهديد سلامت اعضاي بدن نظير دستگاه عصبي است. اين مطالعه با هدف بررسي آثار استرس مزمن چندگانه بر تغييرات مورفومتريك سلول‌هاي بتز در قشر مغز موش صحرايي نر انجام شد. روش بررسي: در اين مطالعه تجربي، 18 سر موش‏ صحرايي نژاد ويستار به‌صورت تصادفي به دو گروه مساوي تقسيم شدند. حيوانات در گروه تحت استرس به مدت 10 روز در معرض استرس‌هاي مختلف به‌صورت محروميت غذايي، محروميت آب، بي‌حركتي در دماي c°4، شناي اجباري و ايزوله‌شدن قرار گرفتند، درحالي‌كه حيوانات گروه كنترل بدون هيچ اختلالي در قفس‌هاي خود نگهداري شدند. پس از مدت مورد نظر، حيوانات بيهوش و مغز آنها جدا شد. در ادامه، بعد از فيكساسيون، نمونه‌هايي از قشر فرونتال مغز براي مطالعه با ميكروسكوپ نوري آماده گرديد. تجزيه و تحليل داده‌ها با استفاده از آزمون تي صورت گرفت و سطح معني‌داري 05/0p < در نظر گرفته شد. يافته‌ها: ميانگين تعداد و اندازه سلول‌هاي بتز در گروه‌هاي تحت استرس، به‌طور معني‌داري كمتر از گروه كنترل بود (001/0 > p). مشاهدات كيفي نيز آثار كروماتوليز اجسام نيسل، متراكم‌شدن هسته و كاهش استطاله‌هاي نوروني را نشان داد. نتيجه‌گيري: نتايج مطالعه حاضر نشان داد استرس مزمن چندگانه با كاهش اندازه و تعداد سلول‌هاي بتز مي‌تواند اثرات منفي بر قشر مغز موش صحرايي داشته باشد، با اين وجود مطالعات بيشتري براي تاييد نتايج فوق ضروري است.