بررسي كيفيت آب شرب استحصالي از منابع زيرزميني بر بيماري‌هاي انساني دهه اخير در دشت مشهد

Investigation of Drinking Water Quality Obtained from Groundwater on Human Diseases in Recent Decade in Mashhad Plain

امروزه با رشد روزافزون جمعيت در بيشتر مناطق جهان ، تامين آب شرب از منابع زيرزميني از اهميت ويژه اي برخورداراست. اين بهره‌مندي در بعضي مناطق و موقعيت‌ها با بروز بيماري هايي همراه بوده است. اين مطالعه به منظور بررسي كيفيت آب زيرزميني دشت مشهد به لحاظ قابليت ‌شرب و ميزان تاثير بر سلامت انسان ها انجام شده است. براي شناسايي و نحوه ي توزيع كيفيت آب زيرزميني اين دشت از اطلاعات 60 حلقه چاه در رابطه با پارامترهاي ميزان مواد جامد محلول ، سختي كل ، كلر، سديم و سولفات در طي دهه اخير استفاده گرديد. به نحوي كه اين پارامترها براساس استانداردهاي بين‌المللي و طبقه‌بندي شولر در سيستم اطلاعات جغرافيايي از طريق روش‌هاي وزن دهي معكوس فاصله و تركيب وزن دهي خطي پهنه‌بندي و با هم مقايسه‌ شدند و سپس ميزان ارتباط مرگ و ميرهاي ناشي از بيماريهاي قلبي و كليوي با پارامترهاي مذكور با استفاده از ضريب همبستگي پيرسون محاسبه و مورد تجزيه و تحليل قرارگرفت. نتايج بررسي تغييرات كيفي آب زيرزميني دهه گذشته ، حاكي از روند نزولي و وضعيت نامطلوب به خصوص در قسمت‌هاي جنوبي دشت مي‌باشد . همچنين بين ميزان مرگ و ميرهاي ناشي از بيماري قلبي عروقي با پارامتر كلر ارتباط معناداري (p < 0.05) وجود دارد. با تداوم روند تغييرات منفي كيفيت آب زير‌زميني، احتمال بروز اين بيماري در سالهاي آتي نيز افزايش خواهد يافت. لذا به منظور جلوگيري از پيش روي آب هاي شور و كاهش كيفيت آب هاي زيرزميني و به خطر افتادن سلامتي ساكنين اين دشت، بايستي از نشت فاضلاب هاي خانگي و صنعتي و همچنين برداشت بي رويه ي آب هاي زيرزميني، اقدامات جدي انجام گيرد.

Nowadays, with progressive growing rate of population in the most parts of the world, groundwater resources play a very significant role for supplying drinking water .whereas this has been associated with the occurrence of some diseases and difficulties. This study has been done to determine the quality of groundwater resources in Mashhad plain in terms of drinking capability as well as its effect on health factors. To determine how the distribution of groundwater quality is, the data gathered from 60 wells in this plain over the last decade has been assessed from the point of view of such parameters as total dissolve solid, total hardness, chlorine, sodium and sulfate. The mentioned parameters have been compared and zoned based on international standards and Schuler classification in geographic information systems through the inverse distance weighting and weighting linear combination. Then the relationship between deaths of cardiovascular and kidney diseases with these parameters was determined by the Pearson correlation coefficient and at the end were analyzed. The evaluation results of the groundwater quality changes in last decade indicate a descending trend and unfavorable situation, especially in the southern parts. In addition, there is a significant relationship between death rate due to cardiovascular diseases and chlorine parameter (p < 0.05). With continuation of the negative changes trend in groundwater quality, probability of these of these diseases would be increased in future. Therefore, in order to prevent advancing of brine and reducing the quality of ground waters as well as to prevent endangering the health of the plains residents, serious efforts should be done in addition to preventing the leakage of domestic and industrial wastewater and reducing ground waters indiscriminate extraction.