بررسـي تطبيقـي ماهيت ابـرا در حقوق ايران و مصر

A Comparative Study of Discharge in Iranian and Egyptian Laws

ماده 289 قانون مدني ايران مقرر مي‌دارد: «ابرا عبارت است از اينكه داين از حق خود به اختيار صرف نظر كند». قانونگذار در اين تعريف، به صراحت اشاره‌اي به ماهيت ابرا ندارد. از اين رو، اين شايبه تقويت مي‌گردد كه، آيا تهافت آرايي كه در متون فقهي وجود دارد، مقنن را بر آن داشته تا با رعايت جانب احتياط، خود را درگير اين اختلاف نظرها نكند و تبيين ماهيت ابرا را به آيندگان واگذار كند؟ هدف اين نوشتار، بررسي مفهوم و ماهيت ابرا در حقوق ايران با تاكيد بر مباني فقهي (كه داير مدار اسقاط و تمليك و به عبارت ديگر عقد و ايقاع مي‌باشد) و در نهايت اثبات ماهيت ايقاعي - اسقاطي ابرا است. در اين رابطه، به رويكرد قانون مدني مصر و شارحين آن نسبت به ماهيت ابرا نيز توجه شده است.

Article 289 of Iranian Civil Code provides that, “[D]ischarge (from an obligation) means that the creditor deliberately renounces his right.” In this definition, Iranian legislator does not explicitly refer to the nature of discharge. This raises the question whether the legislator, being aware of the confusion in jurisprudential texts, has cautiously left the issue to be determined in future. The purpose of the present article is to examine the concept and nature of discharge in Iranian law with an emphasis on jurisprudential foundations and eventually prove the unilateral-waiver nature of discharge. The approach of Egypt’s Civil Code and its commentators are meanwhile brought to attention.