ساخت كنايي در گويش دشتي

Ergativity in Dashti

در اين مقاله به توصيف و بررسي ساخت كنايي در گويش دشتي مي­پردازيم. بدين منظور، به مطالعه رفتار فاعل بندهاي لازم و متعدي و مفعول در زمان حال و گذشته در اين گويش پرداخته مي­شود. يكساني/تقابل رفتاري اين گروههاي اسمي در انگيزش مطابقه بر روي فعل نشان مي­دهد كه اين گويش از الگوي كنايي گسسته بهره مي­برد؛ به عبارتي بندهاي زمان حال از الگوي فاعلي-مفعولي و بندهاي زمان گذشته از الگوي كنايي تبعيت مي­كنند. در توصيف الگوي كنايي، همچنين به مسيله توزيع متفاوت وند و واژه­بست كه در ايجاد الگوي كنايي در اين گويش نقش تعيين كننده دارند پرداخته مي­شود. بررسي الگو­ي كنايي گسسته در گويش دشتي مي­تواند به ايجاد بينش عميق­تري به سازوكارهاي دستوري نظام­ زبان­هاي ايراني، هم به لحاظ رده­شناسي و هم نظري، بينجامد.

This paper presents a descriptive account of ergativity in the Dashti dialect of Buhsher. To illustrate ergativity in Dashti, the behavior of intransitive subject, transitive subject and direct object are analyzed with respect to their ability to induce agreement on the verb. The similar behavior of transitive and intransitive subjects, as opposed to the direct objects, points to the nominative-accusative alignment in the present tense in Dashti. However, the similar behavior of the intransitive subject and direct object, in contrast to the transitive subject, portrays split ergativity in the past tense clauses in Dashti. It will also be shown that ergativity in Dashti is of the morphological type without deeper consequences for the syntax. The distinct distribution of affixes and clitics, on which much of cross-reference in Dashti is based, will be discussed as well.