جايگاه فرهنگ عمومي در دستيابي به اهداف برنامه‌هاي توسعه

توسعه و ارتقاي سطح كمّي و كيفي زندگي مادي و معنوي جوامع از مباحث مهم در عرصه بين‌الملل و مجامع علمي و سياستگذاري‌ دولت‌ها است. نظريه‌هاي مختلفي درباره توسعه مطرح گرديده است، اما پس از نزديك به يك قرن پرداختن به اين بحث اساس هر گونه تحول مثبت، ارتقاي سطح فكري و فرهنگي افراد و جامعه قلمداد شده است. اگر چه در ابتدا شايد براي بسياري از كارشناسان و صاحب‌نظران چندان قابل قبول نبود و يا اينكه تصور مي‌كردند تفكر و بينش فرهنگي مي‌تواند بخشي از عوامل رشد و پيشرفت باشد، اما به تدريج ثابت شد كه اساس هر تحول جدي، عميق و بلندمدت، بينش فكري، فرهنگي و معيارهاي ارزشي افراد جامعه است. اين تغيير نگرش به موضوع رشد و ارتقا ، شيوه‌ي مديريت و برنامه‌ريزي در مراكز علمي دنيا را به طور كلي دگرگون ساخته است. حتي در بخش مديريت كيفيت توليد هم قبل از اينكه به سراغ مواد، ابزارها و سيستم‌ها بروند به سراغ تفكر، بينش و معيارهاي موجود در ميان دست‌اندركاران يك صنعت مي‌روند؛ زيرا معتقدند كه چنانچه تفكر افراد مبتني بر اصول مثبت باشد در ارتقاي كيفيت كالا موثر خواهد بود. از اينرو يكي از ابزارهاي كنترل و ارتقاي كيفيت توليد، بينش و ارزش‌هاي موجود در مديريت، كاركنان و كارگران يك تشكيلات است كه شايد در ايران اين بحث كمتر شناخته شده باشد؛ در حالي كه امروز در دنيا بحث كيفيت قبل از ورود نيروي انساني به كارگاه، موسسه و يا شركت است. نخست، تفكرات، انگيزه‌ها، معيارها و ديدگاه‌ها ارزيابي مي‌شود. براي اينكه آنان به اين نتيجه رسيده‌اند كه قدرت فرهنگي و فكري و كارآمدي علمي افراد، تاثير بسزايي در كارآيي و كيفيت گردش كار و توليد نهايي در هر بنگاه اقتصادي دارد. در جوامع اسلامي از مباني اعتقاديِ اصولي كه دقيقاً در دين اسلام به آن تاكيد شده استفاده‌ي مفيد نشده است. مثلاً از حيث اعتقادي و ارزشي تمامي كارها بايد بر اساس اصل ايمان واقعي و عميق به خدا و قيامت و نيز اصل تقوا صورت ‌پذيرد كه اين امر طبعاً تفاوت عميقي بين معتقدان به اين اصل و اشخاص بي‌اعتقاد به وجود مي‌آورد. البته در زمينه‌هاي اداري، توليدي و خدماتي، كم و بيش اين واقعيت را به صورت نظريه پذيرفته‌ايم، اما در عمل چندان توجهي به آن نمي‌كنيم.فرهنگ عمومي از مباحث تعيين‌كننده در مديريت كلي جوامع و در مجموع مديريت بخش‌هاي مختلف جامعه مي‌باشد. به گونه‌اي كه سرمايه‌گذاري براي ارتقاي سطح فرهنگ عمومي از ضرورت‌هاي بسيار مهم به حساب مي‌آيد.