ماهيت رويكرد ميان‌رشته‌اي در حوزه علوم انساني با تاكيد بر انديشه‌‌هاي هابرماس

Nature of Interdisciplinary Approach in Humanities with Emphasis on Habermasʹs Theory

مطالعات ميان‌رشته‌اي نوعي از علوم است كه پس از نمايان شدن ناتواني و كاستي‌هاي تخصصي شدن علم ضرورت يافته است. از اين جهت مي‌توان گفت وجود تخصص‌‌گرايي، از جمله دلايل تمايل به ميان‌رشته‌اي در عصر حاضر است؛ عصري كه انسان‌ها با مسايل پيچيده و چند بعدي روبرو هستند و براي حل آنها نياز به برخورداري از مفاهيم و روش‌هاي چند رويكردي و ميان‌رشته‌اي دارند. هدف از مقاله حاضر، بررسي ماهيت دانش و به تبع آن، تحليل ضرورت مطالعات ميان‌رشته‌اي در علوم انساني از ديدگاه يورگن هابرماس نماينده مشهور مكتب فرانكفورت و نظريه انتقادي مي‌باشد. اين پژوهش با بهره‌گيري از متون معتبر و روش تحليلي به دنبال پاسخ دادن به سوال اساسي پژوهش، يعني ماهيت رويكرد ميان‌رشته‌اي در علوم انساني در عصر حاضر است. هابرماس بر آن است كه در عصر مدرنيته قسمتي از توانايي‌هاي ذهن بشري تحت علوم طبيعي بر تمامي آن غالب گشته و مانع از شناخت واقعي جهان و تقابل ميان روش‌هاي كمي‌‌گرا و كيفي‌‌گرا در علوم انساني شده است. وي با انتقاد از روش پوزيتويستي در علوم انساني و در مرحله بعد با ارايه نظريه عقلانيت ارتباطي و كنش ارتباطي بر چند بعدي بودن مسايل بشري و دانش بشري تاكيد نموده و از طريق همگرايي و اجماع حاصل از وضعيت ايده آل به دنبال حل مسايل پيچيده بشري مي‌باشد.