انتخاب ژنوتيپ‌هاي مناسب كلزا جهت كشت دوم در شاليزارهاي گيلان

Selection of the best rapeseed genotypes as second crop in paddy fields of Guilan

به‌منظور شناسايي ژنوتيپ‌هاي مناسب كلزا جهت كشت دوم در اراضي شاليزاري استان گيلان، 14 ژنوتيپ كلزا در قالب طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي در 3 تكرار در اراضي شاليزاري موسسه تحقيقات برنج كشور در رشت به‌مدت دو سال زراعي در سال‌هاي زراعي 86-1384 مورد كشت قرار گرفتند. نتايج حاصل از تجزيه واريانس مركب نشان داد كه بين ژنوتيپ‌ها، سال و اثر متقابل سال در ژنوتيپ براي اكثر صفات مورد بررسي تفاوت معني‌داري وجود داشت. مقايسه ميانگين صفت عملكرد و صفات ديگر نشان داد كه ژنوتيپ‌هاي‌ هايولا 330 و‌هايولا 401 به‌ترتيب با ميانگين عملكرد 3400 و 3298 كيلوگرم در هكتار بيشترين عملكرد دانه را داشتند. ژنوتيپ‌هايولا 330 رتبه اول را براي اكثر صفات مورد مطالعه داشت. ژنوتيپ ‌هايولا 401 و‌ هايولا 308 به‌ترتيب بيشترين تعداد خورجين در بوته و كمترين تعداد روز تا رسيدگي را داشتند. تجزيه كلاستر نيز اين ژنوتيپ‌ها را با هم در يك گروه قرار داد. بر طبق نتايج تجزيه واريانس و برش‌دهي اثر متقابل، رقم‌هايولا 401 به‌دليل عملكرد بيشتر و زودرس‌تر بودن در هر دوسال به‌عنوان ژنوتيپ‌ برتر جهت كشت در شاليزارهاي رشت پيشنهاد مي‌گردد.

In order to identify the suitable rapeseed genotypes as second crop in paddy fields of Guilan province, 14 rapeseed genotypes were grown in complete randomized block design with three replicates in a paddy fields experimental condition in Rice Research Institute of Iran, Rasht during 2005-2007 cropping seasons. The results of the combined analysis of variance indicated significant difference among rapeseed genotypes, year and year×genotype interaction effect for most of evaluated traits. Mean comparison of yield and other traits showed that Hyola 330 and Hyola 401 produced maximum grain yield with average of 3400 and 3298 Kg/ha, respectively. Hyola 330 was in the first rank for most studied traits. Hyola 401 and Hyola 308 had the highest silique numbers per plant and the lowest days to maturity, respectively. Genotypes Hyola 330, Hyola 420 and Hyola 401 were in a group and had the highest oil yield. Also, cluster analysis put these genotypes in a group together. According to the analysis of variance and slicing the interactions, Hyola 401 due to high yielding and earlier maturity in both years is recommended as superior genotypes for cultivation in paddy Rasht.