بررسي ويژگي‌هاي ظاهري اندام‌هاي زايشي و مطالعه ساختار تخمدان، تخمك و رويان‌زايي در گياه حرا Avicennia marina (Forssk.) Vierh

Study of morphological characteristics of reproductive organs, ovary and ovule structure and embryogenesis in Avicennia marina (Forssk.) Vierh

در اين پژوهش خصوصيات ظاهري اندام‌هاي زايشي، ساختار تخمدان و تخمك و نيز مراحل رويان‌زايي در گياه حرا بررسي شد. به منظور بررسي ويژگي‌هاي ظاهري، گل‌ها پس از خشك شدن، با ميكروسكوپ الكتروني نگاره بررسي شدند. جهت مطالعات تشريحي، گل‌ها و غنچه‌ها در مراحل مختلف نمو برداشت شدند و طبق روش‌هاي رايج در آزمايشگاه سلول‌- بافت‌شناسي با ميكروتوم برش‌هايي نازك از آنها تهيه شد. براساس نتايج اين مطالعه، گياه حرا داراي گل‌آذين سنبله مركب است، سطح روي گلبرگ‌ها و سطح پشتي و رويي كاسبرگ‌ها بدون كرك است. مادگي داراي تخمدان فوقاني وكلاله دو شاخه است. بساك داراي دو لب است و در سطح ميله پرچم موم به صورت صفحات كوچك رسوب كرده است. ميوه كپسول است و در سطح آن كركهاي سپري وجود دارد. مطالعات تشريحي نشان دادند كه تخمدان دوبرچه‌اي و داراي 4 تخمك واژگون است. در تخمك جوان يكي از سلول‌هاي بافت خورش كه از بقيه درشت‌تر است و سلول مادر مگاسپور نام دارد پس از تقسيم ميوز، تتراد خطي را شكل مي‌دهد. در اثر تقسيم هسته مگاسپور عملكردي كيسه روياني از نوع پلي‌گونوم شكل مي‌گيرد. رويان شامل مراحل گويچه‌اي،‌ گرزي، قلبي و اژدري مي‌باشد كه همچون ديگر گياهان زنده زا مرحله اژدري رويان رشد زيادي دارد. از نكات ديگري كه در رويان‌هاي اين گياه به چشم مي‌خورد نامساوي بودن اندازه لپه‌ها و كوچك‌تر بودن سلول‌هاي تشكيل دهنده لپه ها نسبت به ساير سلولهاي تشكيل دهنده رويان مي باشد..

In this research morphological characteristics of reproductive organs, ovary and ovule structure and embryogenesis stages of Avicennia marina were studied. In order to investigate morphological characteristics, dried flowers were studied by scanning electorn microscope. For anatomical investigations flowers and buds in different developmental stages were harvested and sectioned by a rotary microtome, according to the methods are current in cell and histology lab. Results showed that the inflorescence is compound spike. Ventral surface of petals and dorsal and ventral surfaces of sepals donʹt have trichomes. Gynoecium is consisted of superior ovary and bifurcate stigma. Anther has two lobes and wax like small plates has settled on the filament epiderm. Fruit is capsule and its surface is consisted of peltate trichomes. Anatomical studies showed that ovary is two carpeled and has four anatropous ovules. In young ovule one of the nucellus cells that is bigger and called megaspore mother cell, forms linear tetrad after meiosis. The nucleus of functional megaspore forms polygonum embryo sac. Embrygenesis is consisted of globular, club, heart and torpedo stages. Like other viviparous plants torpedo stage has intensified. The size of coyledns isn’t equal and their cells are smaller than other parts of embryo.