نقش انديشه ديني در تاريخ نويسي (ايران و روم پيش از اسلام)

The Impact of religious thought on historiography (pre-Islam Iran and Rome before Islam)

جنگ هاي ايران و روم در روزگار ساسانيان از حوادث مهم ايران باستـان به شمار مي رود كه مورد توجه مورخان در آسيا و اروپا قرار داشته است. گزارش جنـگ ها و درگيري ها و توصيف شخصيت ها و رخدادها در شرايط گوناگون مدنظر مورخان اروپايي (رومي) و ايـراني (اسلامي) بوده است زيرا فعاليت و خلاقيت ذهني مورخان در رابطه با جنگ ها و اغتشاشات عميق اجتماعي غالباً چشمگيرتر است. علاوه بر تحليل رويدادها، آنها به چرايي، چگونگي، اظهار نظر و گاه نقد مي پرداختند. مقاله حاضر، با نگاهي به برخي روايـات عواملي را كه در شكل گيري تفكر تاريخـي و نوشتـه هاي مـورخان تاثيرگذار بودند ارايـه مي-كند.

Wars between Iran and Rome during Sassanian period was one of the most important events in Ancient Iran, which attracted many historians in Europe and Asia. Recounting wars and conflicts, describing personages and incidents in different circumstances was under consideration of European (Roman) and Iranian (Islamic) historians since intellectual activity and creativity of historians mostly became eminent in accordance with wars and social unrest. In addition to analysis of events, they paidattention to reason, ,manner, opinion and criticism. The present article deals with some accounts with regard to effective factors forming historical thinking and writings of historians.