پويايي پيت و ماند در رابطه با برخي خصوصيات فيزيكي و شيميايي خاك جنگل راشستان آميخته (جنگل شصت‌كلاته‌ـ‌گرگان)

Pit and Mound Dynamics Related to Some Physical and Chemical Properties of Soil in a Mixed Beech Forest (Gorgan- Shastkholate Forest)

از مهم‏ترين آشفتگي‏هايي كه در راشستان‌ها مشاهده مي‏شود ريشه‏كن‌شدن درختان و به دنبال آن ايجاد نواحي خرده‌رويشگاه پيت و ماند است كه به تغييرات اساسي در خصوصيات فيزيكي و شيميايي خاك منجر مي‎شود. پيت و ماندها، با سنين مختلفي در جنگل‏ ديده مي‏شوند. اين پژوهش به‌‌منظور بررسي رابطه پويايي پيت و ماند با برخي خصوصيات فيزيكي و شيميايي خاك در توده آميخته راش جنگل شصت‌كلاته گلستان انجام شد. نمونه‏هاي خاك از 4 بخش پيت، ماند، حاشيه خشكه‏دار، و زيرتاج پوشش بسته در 4 درجه پوسيدگي جمع‎آوري شد و از نظر ميزان ماده آلي، وزن مخصوص ظاهري، و pH خاك در 4 بخش‎ مذكور و سنين متفاوت، با استفاده از آزمون آناليز واريانس يك‌طرفه مقايسه شدند. نتايج نشان داد ميزان ماده آلي، وزن مخصوص ظاهري، و pH خاك در بخش‏هاي مختلف از اختلاف معني‏داري در سطح 5 درصد برخوردار بودند. بيشترين مقدار ماده آلي به پيت، و وزن مخصوص ظاهري و pH به ماند اختصاص داشته است. ميزان ماده آلي و وزن مخصوص ظاهري‌ در سنين متفاوت اختلاف معني‎داري در سطح 5 درصد نشان داد. حال ‏آنكه در pH اختلاف معني‌داري مشاهده نشد. بيشترين مقدار ماده آلي و وزن مخصوص ظاهري به‏ترتيب در سنين بالغ و جوان مشاهده شد. مي‏توان گفت با گذشت زمان و افزايش سن پيت‏ مقدار ماده آلي افزايش، ولي ميزان وزن مخصوص ظاهري كاهش مي‏يابد كه سبب حاصل‌خيزي خاك بر اثر تجزيه مناسب لاشبرگ در طي زمان و افزايش فعاليت ميكروارگانيسم‏ها مي‎شود. خرده‌رويشگاه‏هاي ايجاد‌شده سرآغاز تحول و حاصل‏خيزي خاك جنگل‌اند.