تاملي بر آثار گروه‌هاي‌ذي‌نفوذ بر فراگرد تنظيم بودجه در ايران

Reflection on Interest Groups’ Influences on Budgeting in Iran

فراگرد بودجه‌ريزي يكي از مهم‌ترين فراگردهاي خط‌مشي ‌گذاري در هر كشوري است كه مي‌تواند عرصه اعمال نفوذ گروه‌هاي متفاوت ذي‌نفوذ باشد؛ گروه‌هايي كه براي كسب منابع و منافع بيش‌تر به چانه‌زني مي‌پردازند. اين اعمال نفوذها از آن جهت حايز اهميت است كه روند رشد و توسعه را مختل مي‌كند و به فقر و نابرابري در عرصه‌هاي متفاوت اقتصادي و سياسي منجر مي‌شود، بنابراين در اين پژوهش تلاش شد تا تاثير گروه‌هاي ذي‌نفوذ بر فراگرد بودجه‌ريزي در ايران با تمركز بر مراحل گوناگون اين فراگرد بررسي شود. براي اين منظور از روش توصيفي- پيمايشي استفاده و داده‌ها از راه پرسشنامه جمع‌آوري شد. ضمن اين‌كه داده‌ها با نمونه‌گيري تصادفي ساده از جامعه كاركنان معاونت برنامه‌ريزي و نظارت راهبردي رياست جمهوري به‌دست آمد. در اين پژوهش ملاحظه شد كه اگر چه تقريباً همه مراحل فراگرد تنطيم بودجه در ايران مجاري مناسبي براي اعمال نفوذ گروه‌هاي ذي‌نفوذند، اما به نظر مي‌رسد كه مراحل تنظيم و تصويب بودجه از قابليت بيش‌تري براي اين منظور برخوردارند.

Budget process is one of the most important policy processes in every state, which can be an area for using various interest groups’ power, the groups that are involved in bargaining process to gain further resources and profit. These influences are important for their role to hampering growth and creating poverty and inequality in different areas of policy and economy. So, with centralization on different phases of this process, it was attempted in the present work, to explain the interest groups’ influences on budgeting in Iran. For this, a descriptive–survey method was used and the data were collected by questionnaire. Moreover, data obtained from the employees of President’s Strategic Planning and Control Deputy were selected by random sampling. It was found that, although almost all of budget process phases are appropriate for using the interest groups’ power in Iran, but it seems that influences in formulation and approval phases are more appropriate