بررسي متن نامه مسعود غزنوي به ارسلان‌خان در تاريخ بيهقي با روش تحليل گفتمان انتقادي

Surveying the Letter of Masʹʹud I of Ghazni to Arsalan Khan in Tārīkh-i Bayhaqī Using Faircloughʹʹs Critical Discourse Analysis

از ميان انواع آثار منثور مكاتبات درباري از جهات گوناگون شايسته تحقيق و مطالعه هستند. در اين جستار يكي از مكاتبات سياسي مسعود غزنوي به ارسلان‌خان قراخاني كه ابوالفضل بيهقي آن را نوشته و در كتاب وي نسخه كامل آن ثبت شده است، با استفاده ازسه مولّفه‌ فركلاف تحليل و توانايي نويسنده در پردازش مناسبات قدرت بررسي شده است. بيهقي در اين نامه با گزينش دقيق واژه‌ها و به كارگيري ساخت معلوم و مجهول و وجهيّت اخباري سعي دارد قدرت مسعود غزنوي را - حتّي در شرايط بحراني پس از شكست دندانقان- نشان دهد. تحليل اين نامه بسياري از شگردهاي زباني بيهقي را در تبيين روابط سياسي روشن مي‌سازد.

Critical discourse analysis has proved to be of great help in analyzing the form and meaning of literary works. Certain scholars such as Norman Fairclough have greatly improved such studies. The present study deals with one of the political letters of Masʹud I of Ghazni to Arsalan Khan written by his secretary Abul-Fazl Bayhaqi. The complete version of the letter has been recorded in Bayhaqi’s history. Using Faircloughʹs method, the article tries to study power relations. In this letter, Bayhaqi carefully employs diction, grammatical structure (e.g. active and passive voices), and modality to show the king’s power even after his Dandanghan failure