سطوح پيچيدگي بندهاي موصولي مفعول- مفعولو نهاد- مفعول در كودكان فارسي‏زبان سه تا شش‏ساله

Levels of Complexity of OO and SO Type Relative Clauses in Preschool Persian Speaking Children

سطوح پيچيدگي بندهاي موصولي مفعول- مفعول و نهاد- مفعول در كودكان فارسي‏زبان سه تا شش‏ساله مهران غفاري شهين نعمت‏زاده بلقيس روشن مريم السادات غياثيان تاريخ دريافت: 8/8/91 تاريخ تصويب: 18/3/92 چكيده در دهه‏هاي اخير، پردازش بندهاي موصولي و بررسي پيچيدگي‏هاي آن‏ها در زبان‏هاي مختلف، در پژوهش‏هاي زبان‏شناختي و روان‏شناختي، نقشي مهم داشته است. در پژوهش حاضر، پيچيدگي دو نوع بند موصولي مفعول- مفعول و نهاد- مفعول را در زبان فارسي، با يكديگر مقايسه كرده و اين پيچيدگي را بر‏اساس معيار روان‏شناختي ميزان درك يا عدم درك اين‏گونه جمله‏ها در كودكان سه تا شش‏ساله سنجيده‏ايم؛ بدين منظور، 96 كودك را در سه گروه سني سه تا چهار، چهار تا پنج و پنج تا شش‏سال (هر گروه شامل 32 نفر) انتخاب كرديم و به هر‏كدام، جمله‏هايي شامل بندهاي موصولي مورد‏نظر را به دو صورت مجزاي خبري و پرسشي، با استفاده از روش‏هاي نمايش شكل، اشياي واقعي و درخواست اجراي يك فرمان نشان داديم و درك آنان از اين جمله‏ها را ارزيابي كرديم؛ در‏نهايت، اين نتيجه به‏دست آمد كه بند موصولي نهاد- مفعول هم در جمله‏هاي خبري و‏هم در جمله‏هاي پرسشي، به‏صورتي كاملاً آشكار، از بند موصولي مفعول- مفعول، پيچيده‏تر است. واژه‏هاي كليدي: پيچيدگي زباني، بند موصولي مفعول- مفعول، بند موصولي نهاد- مفعول، زبان فارسي، كودكان سه تا شش‏ساله.