بازخواني نظريه «نظام احسن» ملاصدرا در سايه تحليل مبادي هستي شناسانه آن

Reconsidering Molla Sadra`s Best System Based upon Its Ontological Principles

در نوشتار حاضر نخست مهم ترين مبادي هستي شناسانه روايت صدرايي نظام احسن تحليل مي گردد. ملاصدرا علاوه بر اتكا به اصالت وجود، تمايز وجود و ماهيت، تمايز امكان و وجوب با قول به وحدت تشكيكي وجود يا وحدت شخصي وجود و تشكيك در مظاهر آن (به عنوان دو مبناي متفاوت) و قاعده امكان اشرف، تصويردقيقي از قانونمندي عالم (اعم از نظام علي-معلولي طولي يا نظام مظاهر)، وحدت حقيقي و نظام ذاتي عالم، اتصال مراتب يا مظاهر آن، به تصوير مي-كشد. در ادامه به تفسير روايت مزبور بر محور مقتضي آن، يعني عنايت (مشتمل بر فاعليت وجودي به اقتضاي كمال مطلق، نظام علمي احسن و پيشين عين ذات، و رضاي الهي به بهترين و خيرترين نظام) پرداخته مي شود.