تبيين ديدگاه هستي شناسانه ابن سينا پيرامون عشق

An Explanation of Avicenna`s Ontological View on Love

نوشتار حاضر با رويكردي فلسفي عرفاني به بررسي نگرگاه هستي شناختي ابن سينا در مساله عشق مي پردازد. در اين ديدگاه شيخ به نحو تشكيكي بالاترين و نفيس ترين مرتبه عشق را مربوط به پروردگار همه عوالم هستي مي داند، كه بيان ايشان عمدتاً در تفكر فلسفي ايشان ناظر به همين مرتبه است. اما آن چه نظر عرفاني ايشان را معطوف به خود داشته است و سبب هستي شمولي عشق در ديدگاه پورسينا گشته، علاوه بر عشق ذاتي حق به خويش، مراتب خلقت از بالاترين تا پست ترين آن است؛ به اين معنا كه رتبه بعد مربوط به جواهر عقلي قدسي است كه مبتهج به ذات حق و عاشق خير مطلق اند. سومين مرتبه تشكيكي عشق از آن نفوس ناطق فلكي و سپس نفوس كامل انساني است. چهارمين و پنجمين مرتبه مربوط به نفوس ناطق متوسط و ناقص است و مراتب بعد مشتمل بر ساير موجودات عالم هستي يعني نفوس حيواني، نباتي و جمادات است كه شيخ اين عشق غريزي و نهفته در ذات مخلوقات را عشق آن ها به كمال خود مي داند و اين گونه با بيان سريان عشق در گستره هستي به ديدگاه عرفا نزديك مي گردد.