پيدايش تفكر ديوبندي در هندوستان و تاثير آن بر بلوچستان ايران

Advent of Deobandi Thinking in India and Its Impact on Iranian Baluchistan

مبارزات مردم هند عليه انگلستان به صورت‌هاي گوناگوني شكل گرفت. يكي از اقدامات مسلمانان هند براي جلوگيري از تهاجم فرهنگي استعمار، پايه‌گذاري مدارس ديني بود. هدف اين نوشتار آشنايي با چگونگي تاسيس مدرسه ي ديوبند و تاثير آن در بلوچستان ايران است. در اين مقاله با استفاده از روش «توصيفي- تحليلي» و با استفاده از منابع دست‌ اول به زبان‌هاي اردو، عربي و فارسي تلاش گرديده است سايه‌روشني از زمينه‌‌هاي تاريخي شكل گيري مكتب فكري ديوبندي ترسيم گردد. دوره ي تاريخي مورد نظر از اوايل قرن نوزدهم ميلادي تا دهه‌هاي اخير است.پرسش اين است كه آيا مدارس ديني بلوچستان از تفكر ديوبندي در هندوستان تاثير پذيرفته است و پيشگامان تاسيس مدارس ديوبندي در بلوچستان چه اقداماتي در اين زمينه انجام داده‌اند؟ چنين فرض مي‌شود كه انجام اصلاحات آموزشي در بلوچستان تحت تاثير تفكرات ديوبندي در هندوستان شكل گرفته و اين روند تاكنون تداوم يافته است. اين بررسي نشان داد كه شاگردان بلوچ ايراني كه در مدرسه ديوبندي هند تحصيل كرده بودند، پس از بازگشت تحوّلاتي در مدارس ديني و جريان‌هاي فكري بلوچستان ايران به وجود آوردند و جماعت‌هاي تبليغي كنوني با الهام از الگوي دارالعلوم ديوبندي به فعاليت مي‌پردازند. Indian peopleʹs struggle against the British took different forms. One of the Indian Muslims’ measures to avoid cultural invasion of the colonialism was foundation of religious schools. The purpose of the present paper is to establish familiarity with the Deobandi School and its influence on Iranian Baluchistan.Therefore, by using descriptive – analytical method and taking advantage of original sources in Urdu, Arabic and Persian, we have attempted to illustrate the historical context of the Deobandi School of Thought.The given historical period begins from the early 19th century and extends to the recent decades. The question is that: Have religious schools in Baluchestan been influenced by Indian Deobandi School of Thought? And what have pioneer founders of Deobandi Schools in Baluchistan done in this regard? The assumption is that educational reforms in Baluchistan have been formed under the influence of Deobandi thinking, and this trend has continued since then. The study showed that Iranian Baluch students who returned to Baluchistan after being educated in Indian Deobandi School caused changes in religious schools and in the currents of thought in Baluchistan, and the current propagation groups conduct their activities, inspired by Deobandi Dar-ul Olum pattern.