مديريت عقدهاي مشاركتي بانك‌ها براساس الگوي تكافل اصناف

Management of Bankʹʹs Participatory Bonds in accordance with "Guildsʹʹ Takaful" Pattern

قراردادهاي مشاركتي به ‌باور بسياري از صاحب‌نظران جزو پركاربردترين عقدهاي اسلامي ‌درباره بانكداري اسلامي است و حتي بعضي وجود آن را از روحيه اسلامي ‌در بانكداري حاكي دانسته‌اند. براي اجراي عقدهاي مشاركتي مطابق با شريعت اسلام، الزام‌هايي وجود دارد كه نظام بانكداري كنوني پاسخ‌گوي آنها نيست. در اين تحقيق با روشي توصيفي ـ تحليلي پس از ارايه تحليل روند اين دسته از عقدها در بانكداري ايران، به چالش‌ها و الزام‌هاي قراردادهاي مشاركتي پرداخته شده است. در ادامه نارسايي‌هاي نظام بانكي و مزيت‌هاي آن در اين بخش تشريح شده و از اين رهگذر، مدلي در جهت اجراي صحيح اين نوع قراردادها در قالب نظام بانكداري بدون ربا ارايه شده است. در راهكار پيشنهادي، بانك‌هاي تجاري براي تخصيص منابع مشاركتي خود به‌طور غيرمستقيم و از راه صنوف توليدي و خدماتي اقدام مي‌كنند. اتحاديه در قالب نهاد تكافل و به‌عنوان متصدي تكافل با تشكيل صندوق سرمايه گذاري و به‌كارگيري درصدي از تسهيلات در طرح هاي سودآور، ضمن پوشش خسارت‌هاي احتمالي واحدهاي صنفي به سودآوري و پويايي صنوف كمك مضاعف خواهد كرد. در پايان تحقيق نيز به الزام‌ها، مزيت‌ها و چالش هاي اين روش پرداخته شده است.

Many experts believe that the participatory contract is one of the most frequently used Islamic bonds in the field of Islamic banking and some even regard its existence as a sign of Islamic mood in banking. There are some requirements for exercising participatory bonds in accordance with Islamic Shariah, which the current banking system doesnʹt observe. In this research, after analyzing the trend of this kind of bonds in the Iranian banking system, we scrutinize, using a descriptive-analytical method, the challenges and requirements of participatory bonds. We explain, then, the shortcomings and advantages of the banking system and introduce a model for properly exercising this kind of contracts in the framework of usury-free banking system. In the suggested solution, the commercial banks proceed with indirectly allocating their participatory resources via the guilds for products and services. The union as the institution of and in charge of "Takaful", by founding an investment fund and using some percentages of the loans in the profitable plans, covers the possible damages of the guild units and contributes to the profit-making and dynamism of the guilds, as well. In conclusion, we examine the requirements, advantages and challenges of this method.