«وحدت وجود» از ديدگاه اسيري لاهيجي

Asiri Lahiji’s Outlook on the Unity of Existence

شمس‌الدين محمد اسيري لاهيجي (ح840- 912 ق) يكي از عرفاي شيعي در عصر تيموري است كه در آثار منظوم و منثور خود به بيان انديشه‌هاي عرفاني در حوزه نظري و عملي پرداخته است. محوري‌ترين بحث در عقايد او طرح نظريه «وحدت وجود» است كه تحت تاثير ابن عربي و شيخ محمود شبستري آن را با بياني زيبا ترسيم مي‌كند. وحدت وجود كه تفسيري عرفاني از توحيد به شمار مي‌آيد، از قرن دوم هجري در عرفان اسلامي سابقه داشته و توسط ابن عربي به زباني فلسفي روش‌مند گرديده است و اسيري لاهيجي يكي از شارحان نظريه وحدت وجود به شمار مي‌آيد كه ضمن بهره‌گيري از مضامين مولوي و حافظ به عارفان اوليه نيز اشاره دارد و از «وحدت وجود» به «انسان كامل» مي‌رسد و خداوند را وجود حقيقي و اصيل به شمار مي‌آورد كه ديگر موجودات جلوه‌هاي آن نور سرمدي هستند.

Shams-Aldin Mohammad Asiri Lahiji, in whose poetry and verses, he tried to depict Gnostic notions in theoretical and practical terms is one of the Teymurian’s Shi’ite Gnostics (840- 912A.H.). The most fundamental premises, in his discussion, are the presentation of the “Unity of Existence” theory. Being impressed by Ibn Arabi and Sheikh Mahmood Shabestary, he proposes his ideas aesthetically. The “Unity of Existence” theory is considered as a kind of interpretation of Monotheism whose roots are in Islamic Gnosticism in the 2nd century that is analyzed by Ibn Arabi methodologically with a kind of philosophical interpretation. Asiri Lahiji is also considered as one of the proponents of the“Unity of Existence” theory while contemplating and implying Hafez and Molavi Gnostic concepts as well as Earlier Gnostics. He elaborates on the “Unity of Existence” proceeding to the “Perfect Universal Man.” The unique “God” is the genuine and gracious Absolute Unity, the sole eternal “light”, from whose essence all the other creatures are mere reflections. Key words: Monotheism, Shi’ite Gnosticism, Ibn Arabi, Unity of Vision, Ego-Extinction, Absolute Unity.