بررسي اسراييليات آثار عطَار با تاكيد بر منطق‌الطَير و در داستان آدم و سليمان

Study of Israelites in Attar’s Works Focusing on Manteghul Tair and the Story of Adam and Solomon

در پژوهش حاضرتلاش شده از منظري ديگر برآفرينش‌هاي ادبي وفكري درنظم عرفاني پرتو افكنده شود و جلوه‌هاي اسراييليات در اشعار عطار باز نموده شود. در اين مقال كوتاه به آن بخش از اسراييليات مطرح و اثبات شده از طرف محققان و محدثان بزرگ پيرامون روايات مجعول و اسراييليات داستان آدم و سليمان و نكات مهم تفسيري آن اشاره كرده و بازتاب آن در منطق الطَيرعطَار به عنوان مهم‌ترين اثرمنظوم عرفاني قرن ششم، نشان داده مي‌شود. اين مكتوب با روش پژوهشي توصيفي– تحليلي بوده و هدف آن بررسي روايات مجعول و اسراييليات به عنوان انديشه‌‌هاي غيراسلامي به طور عام و ميزان اثرپذيري آثار عطّار به طور خاص مي‌باشد. يافته‌‌هاي پژوهش نشان مي‌‌دهد كه ورود روايات مجعول به شعر شاعراني چون عطّار دلايلي داشته است؛ مهم‌ترين علل آن برداشت‌‌هاي شاعرانه آن‌ها ازتفاسيروروايات نادرست بوده وگاه ناآگاهانه از منابع ضعيف استفاده كرده و صرف نظر از نوع منبع و بدون توجّه به اصالت حكايت و داستان، جهت تعليم، تاويل و تفسير آموزه‌‌هاي عرفاني از هر موضوعي سود جسته‌‌اند.

A lot of mystical poetry works especially during the sixth century have come up with various approaches. This study tries to shed light on literary and mental works in mystical order from a different view so that the manifestation of Israelites could be reflected in their works. In this short paper, that section approved by researchers and great hadith relators who commented on the forged relation of Israelites in the stories of Adam and Solomon and their echoes on Manteghul Tair, as the most important mystical poetry of the six century. This paper has used a descriptive analytic research with the purpose of studying the forged relations and Israelites as the non-Islamic beliefs in general and the level of affectedness of Attar’s works in particular. The founding of the study demonstrates that entry of forged relations into the poetry of those such as Attar comes from some evidences. The most important reason is their poetic implications on the commentaries and incorrect relations and sometimes some weak resources have been used unconsciously. Regardless of the kind of resources and the originality of relation and story, reflection and commentaries of mystical teachings on any issues have been utilized. Key words: Attar, Israelites, Manteghul Tair; Adam; Solomon.