ويژگي‌هاي فيزيكي و شيميايي موم در گونه‌هاي مختلف زنبوران عسل جنس Apis (Hymenoptera: Apoidea: Apidae)

موم زنبوران عسل ماده‌اي است كه توسط سه جفت از چهار جفت غده‌هاي زيرشكمي و در سنين خاصي (از سيزدهمين تا هجدهمين روز پس از تولد)، توسط زنبوران عسل كارگر توليد مي‌شود. اين ماده در زندگي زنبوران عسل داراي كاربردهاي مختلفي است كه از آن جمله مي‌توان به استفاده از موم جهت: ساخت لانه‌ها يا سلول‌هاي شش گوشه‌اي شان، پُر نمودن تمام منافذ و درزهاي كندو با قطر بيش از هفت ميلي‌متر، پوشاندن سر سلول‌هاي محتوي عسل و سلول‌هاي محتوي لارو در حال رشد و تكوين و ... اشاره نمود. موم نوعي ماده واحد و بخصوصي نبوده و از تركيب مواد مختلفي شامل: هيدروكربن‌ها، اسيدهاي چرب، الكل‌ها، انواع اِستِرها و ... تشكيل شده است. موم در دماي حدود 63 درجه سانتي‌گراد ذوب و در دماي حدود 250 درجه سانتي‌گراد بخار مي‌شود. اين ماده از آب سبك‌تر بوده و وزن مخصوص آن بين 95/0 تا 96/0 مي‌باشد. لازم بذكر است كه شيره‌ي معده انسان قادر به تجزيه موم نمي‌باشد. رنگ موم تازه معمولا سفيد است كه بتدريج به زردي مي‌گرايد. موم در آب و الكل نامحلول بوده و در كلروفرم به راحتي حل مي‌گردد (شهرستاني، 1390).