جغرافياي فرا ملي اسلام و سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران

‎ نظام فراملي جهان اسلام كه مبتني بر وحدت و يگانگي امت اسلامي است، به‎طور اصولي با نظام سياسي موجود ـ كه بر اساس نظام سنتي وستفاليايي بنا شده ـ متفاوت است. به نظر مي رسد ناسازگاري نظام عقيدتي اسلام با نظام وستفاليايي، در ابعاد زير قابل بررسي است: اسلام به مرزهاي عقيدتي و ناديده‎انگاشتن اصل انشعاب ملي و نفي دولت ملي تاكيد مي ورزد. تفاوت ديگر، اختلاف در منشا قوانين سامان‎بخش و تنظيم‎كننده مناسبات بين اقوام و گروه‎بندي هاي انساني است. در سطح سوم، نظام جهاني اسلام به‎دنبال كنار گذاشتن تفرقه ها و گوناگوني هاي سياسي، جغرافيايي، قومي، فرهنگي، نژادي و مانند آن، براي دست‎يافتن به‎نوعي وحدت و در پناه آن، ايجاد يك قطب قدرت در چارچوب موازنه قواست؛ جهان‎گرايي با رويكرد قطب سوم كه گستره آن سرزمين و مردمان آسيا، آمريكاي لاتين و آفريقا است. درنتيجه، اين پژوهش تفاوت هاي بين نظام فراملي اسلام و نظام دولت ـ ملت وستفاليايي را شناسايي و بر تمايز آنها تاكيد كرده است. اهداف نظام فراملي اسلام، جهت‎گيري سياست خارجي ويژه‎اي را مي‎طلبد و در جمهوري اسلامي ايران در شرايط كنوني، با وجود چالش هاي اساسي با نظام جهاني حاكم، دستگاه ديپلماسي درپي تحقق و عملي ساختن مولفه هاي آن در عرصه بين‎المللي است.