رابطه سبك ‌شخصي و روان‌شناسي ‌شخصيّت در اشعار خاقاني

The Relation between Personal Style and Personality Psychology in Khaghani’s Poetry

بي‌گمان در آفرينش آثار سبك‌دار يا نشان‌دار، پيوندي آشكار ميان خصايص رواني هنرمند و اثر ‌آفريده شده، وجود دارد. اين پژوهش با اين پرسش بنيادين كه چه پيوندي ميان اشعار خاقاني و روان‌شناسي شخصي او وجود دارد؟ در تلاش است تا عوامل تاثيرگذار را در سبك شخصي پيچيده و مطنطن خاقاني واكاوي كند. بنابراين ضرورت پژوهش حاضر به شيوه توصيفي- تحليلي و مبتني بر مباحث نظري انديشه «مَزلو» در نظريه « سلسله نيازها» تلاش مي‌كند با شواهد و ادلّه درون‌متني (تاكيد بر ديوان اشعار خاقاني) و برون‌متني (اوضاع اجتماعي، سياسي و تجارب زندگي) پيوند بين شخصيّت خاقاني و سبك شخصي‌اش را در سرايش اشعار مطنطن و با ابهّت ديوان‌اش تحليل كند. بنابر نتايج اين پژوهش، خاقاني از نظر روحي و رواني در سطوح اوّل تا چهارم از سلسله مراتب نيازها سرگردان است و هيچ‌گاه نتوانسته به قلّه؛ يعني مرتبه خودشكوفايي دست يابد.

In the creation of marked or styled works of art, there is no doubt an obvious link between the artist’s psychological features and the created work. The present research begins with a basic question: What are the links between Khaghani’s poetry and his personality? It tries to analyze the effective elements of his complicated and grandiloquent style. Because of this, the present research, using a descriptive-analytic method and based on Maslow’s hierarchy of needs, endeavors to analyze the link between his personality and his personal style with the help of intratextual and extratextual evidence. According to this research, Khaghani psychologically and spiritually wandered between the needs in levels one to four and he could never get to the summit: self-actualization.