حماسه حسيني در گستره ادبيّات تطبيقي

حماسه عظيم امام حسين (ع) در ادبيّات عربي و فارسي، بازتابي بس گسترده دارد. اين حماسه به دليل ماهيت عزّت مدار و ظلم ستيز خود، به عنوان الگويي ممتاز در برابر اديبان و سخنوران قرار گرفت. بسياري از آن ها با الگوگيري از اين حماسه، نواي پايداري، آزادي و بيداري را در جامعه نواختند. مي‌توان اين سروده ها را در گستره ادبيّات تطبيقي، بررسي و تحليل كرد تا ضمن نقد، نشانه هاي پيوند و اختلاف آن ها روشن گردد. در نوشتار حاضر، ضمن تبيين بازتاب حماسه عاشورا در گستره ادبيّات تطبيقي، سروده هاي جواد جميل و سيّد حسن حسيني، به عنوان نمايندگان شعر عاشورايي عراق و ايران، مورد تحليل قرار مي‌گيرد. جميل، شاعر نام‌آشناي شعر و ادبِ امروزِ عراق، در دفتر شعرش به نام «الحسين لغهٌ ثانيهٌ» (حسين، زبان دوّم)، با زباني نمادين حماسه عاشورا و شخصيّت هاي موجود در آن را به تصوير مي كشد. حسيني نيز ضمن بهره گيري فراوان از رمز در مجموعه شعر «گنجشك و جبرييل»، به بازخواني اين حماسه پرداخته و آن را به حوادث امروز گره مي زند. از بررسي حاصل، چنين به نظر مي آيد كه هر دو شاعر در برخي مضامين اشتراك داشته و به دليل به كارگيري نمادها، گاه شعرشان به ابهام گرايش دارد.