نگاهي به شمع و بازتاب آن در شعر فارسي

A Look Over "Sham,e" and Its Reflection in Persian Poem

واژه شمع در گستره ادب فارسي، بسامد فراواني دارد؛ بطوري كه بيشتر شاعران در سروده‌هاي خويش به شمع، توجّه داشته و تصاوير و مفاهيم كاربردي متنوّعي را از آن، مطرح كرده‌اند؛ تصاوير و مفاهيمي كه حاصل خلّاقيّت شاعران در خيالپردازي و نگاه موشكافانه آنان به محيط پيرامونشان بوده ‌است. از اينرو، واژه شمع در متون منظوم گذشته فارسي در دو بُعد معنايي و تصويري آن، بازتاب گسترده‌اي داشته ‌است. اين مقاله با مطالعه متون منظوم فارسي از آغاز تا پايان سبك هندي، واژه شمع و چگونگي ساخت و استفاده از آنرا بررسي‌ و كاربردهاي مفهومي و تصويري شمع را در شعر شاعران آن روزگاران، تشريح كرده ‌است. همچنين، اين جستار با ارايه شواهد شعري گوناگون، كوشيده‌ است كه دريافتها و برداشتهاي سطحي و گاه نادرست برخي از شارحان را در شرح تصاوير مربوط به شمع، روشن سازد.

The word "Sham,e" has much frequency in the way that many poets have paid attention to it in their poems and introduced different essential concepts and images of it concepts and images that has been the result of the poets innovation in illustration and detailed look to the environment around them. There for the word"Sham,e" has had a huge reflection in past persian poems in tow dimensions of meaning and illustration of it. This article has studied how this word is made and used through studying persian poems since the starting until the end of hindi style and has explained this word,s intentional and illustration uses in poem of those time,s poets. Also this inquest has tried to reveal some of the false understanding of glossarists in describing its image by providing evidence in different poems.