واكنش رشد و فتوسنتز دو رقم انگور به محلول‌پاشي با سديم نيتروپروسايد در شرايط شوري

Growth and Photosynthesis Response of Two Grapevine Cultivars to Nitric Oxide Foliar Application under Salinity Conditions

شوري آب و خاك، يكي از مشكل‌هاي مهم توسعه كشاورزي و از عامل‌هاي محدود كننده عملكرد گياه در دنيا است. اكسيد نيتريك به عنوان يك مولكول انتقال پيام در بسياري از مرحله‌هاي زيست شيميايي و فيزيولوژيكي گياه نقش دارد. به منظور بررسي افزايش مقدار مقاومت به شوري دو رقم انگور ‘قره شاني’ و ‘تامپسون سيدلس’ با كاربرد سديم نيتروپروسايد، در شرايط تنش شوري، پژوهشي به صورت فاكتوريل در قالب طرح كامل تصادفي با چهار تكرار اجرا شد. قلمه‌هاي ريشه‌دار هر دو رقم با چهار سطح شوري محلول غذايي، صفر (شاهد)، 50، 75 و 100 ميلي‌مولار و سه سطح محلول‌پاشي سديم نيتروپروسايد، صفر (شاهد)، 5/0 و 1 ميلي‌مولار تيمار شدند. نتيجه‌ها نشان داد كلريد سديم، باعث كاهش وزن خشك ريشه و شاخساره شد. مقدار كاهش سطح برگ در بالاترين سطح شوري با كاربرد سديم نيتروپروسايد 1 ميلي‌مولار در ‘قره شاني’ و ‘تامپسون سيدلس’ به ترتيب 03/41 و 14/48% در مقايسه با شاهد بود. همچنين سطح‌هاي بالاي شوري (به ويژه 100 ميلي‌مولار)، سبب كاهش كلروفيل برگ، كاهش هدايت روزنه‌اي و تعرق و به دنبال آن فتوسنتز خالص برگ در هر دو رقم، به ويژه در ‘تامپسون سيدلس’ شد. مقدار كاهش فتوسنتز خالص در ‘قره شاني’ در سطح‌هاي شوري 50 و 75 ميلي‌مولار با كاربرد بالاترين سطح سديم نيتروپروسايد به ترتيب 22/3 و 78/31% شد. در شرايط تنش شوري، كاربرد سديم نيتروپروسايد (به ويژه در غلظت 1 ميلي‌مولار) باعث افزايش كارايي رشد و فتوسنتز در هر دو رقم، به ويژه ‘قره شاني’ شد. بنابراين كاربرد اين ماده براي كاهش اثر منفي شوري بر جنبه‌هاي مختلف رشد پيشنهاد مي‌شود.