تاملاتي معنا شناختي در حقيقت اخلاقي

Semantic Meditations on the Nature of Moral Value

برخي نظريه‌هاي اخلاقي به ويژه نظريه‌هايي كه تبييني توحيدي از ارزش اخلاقي ارايه داده‌اند به فاصله عميقي ميان حيث معناشناختي و حيث وجودشناختي مقولات ارزشي دامن زده‌اند. اما به نظر مي‌رسد ارايه هرگونه تبيين وجودشناسانه موفق از مقولات ارزشي به همسو بودن آن تبيين با ارتكازات مفهومي و شهودات معناشناختي ما بستگي دارد. در اين مقاله، با انجام برخي كاوش‌هاي معناشناسانه درباره خوبي و بدي امور به اين نتيجه مي‌رسيم كه ما در مقام معناشناسي، گونه‌اي قابليت تحسين را در خود امور ارزشي و اخلاقي مي‌يابيم و اين چيزي است كه در نظريه‌اي مانند نظريه ضرورت بالقياس الي الغير -كه بنابر تقرير مشهور آن، يك تبيين توحيدي و خدامحورانه به شمار مي‌رود- ناديده گرفته شده است و در نتيجه، به پيامدي ناخواسته گرفتار مي‌شود كه بر اساس آن درك‌هاي اوليه ما از ارزش مندي امور اخلاقي از اعتبار مي‌افتند و دست‌رسي معرفتي ما را به ارزش‌ها دشوار مي‌سازند و به جهت دشواري كسب چنين معرفت‌هايي، احتمال انحراف‌ها و اختلافات معرفتي در قلمرو اخلاق و در پي آن، اختلاف‌هاي اخلاقي در جامعه زياد مي‌شود.