جايگاه نفت ايران در منافع نفتي آمريكا در خاورميانه 1320-1330

The Role of Iran in Fulfilling the US Oil Profits in the Middle East during 1950-1960

اهميت نفت ايران براي آمريكا بيشتر از منظر كودتاي 28 مرداد براي بسياري شناخته شده است؛ اما با اتمام جنگ جهاني دوم، سياست خارجي آمريكا بر حمايت از بازسازي كشورهاي همسو و متحد و مبارزه با گسترش كمونيسم متمركز شد. در اين ميان، به‌دليل اهميت نفت براي جهان آزاد و نياز كشورهاي جهان به انرژي براي بازسازي، آمريكا سياست حفظ ايران در مدار كشورهاي آزاد به هر قيمتي را در سياست خارجي خود قرار داد؛ از اين رو سياستمداران آن كشور با اينكه به‌دنبال منافع مستقيم نفتي در ايران نبودند، در دسترس بودن نفت ايران براي كشورهاي آزاد را امري لازم قلمداد مي‌كردند و خود بيشتر بر اهميت ژيوپولتيك جايگاه ايران تاكيد مي‌كردند. در پژوهش حاضر، با روش تحليل تاريخي و استناد بر اسناد وزارت خارجه‌ي آمريكا در سال‌هاي 1320-1330، درصدد هستيم كه تصويري شفاف از جايگاه نفت ايران ارايه ‌دهيم كه با مطالعه‌ي آن، كودتاي 28 مرداد 1332 و دخالت موثر آمريكا را درك كنيم. سياست آمريكا در اين دوره، بر كسب منافع غيرمستقيم از صنعت نفت ايران استوار بود كه با روي كار آمدن دكتر مصدق و ملي شدن صنعت نفت، به كسب منافع مستقيم گرايش يافت.