نسبت قياس ناپذيري با نسبي گرايي

The Relation between Incommensurability and Relativism

قياس‌ناپذيري يكي از مفاهيم اصلي در رويكردهاي تكثرگرايانه معاصر است كه در گسترش و تثبيت نسبي‌گرايي در دو حوزه شناخت‌شناسي و وجودشناسي نقشي محوري ايفا كرده است. در اين نوشتار نخست جايگاه و كاركرد مفهوم قياس‌ناپذيري در فلسفه معاصر بررسي خواهد شد و سپس با محور قراردادن ديدگاه تامس كوهن مبني بر قياس‌ناپذيري پارادايم‌هاي متكثر در طول تاريخ علم، دلايل تاريخي و منطقي اين انگاره و ابعاد نسبي‌گرايانه آن بحث خواهد شد. در ارزيابي نهايي نيز از پيش‌فرض ضدرياليستي اين انگاره بحث مي‌كنيم و از اين رهگذر، استدلال خواهد شد كه با قياس‌ناپذيري امكان دفاع از عقلانيت و امكان گفت‌و‌گوي انتقادي از دست مي‌رود.