مرجيه شيعه

Shiite Murji’ah

مرجيه شيعه نام جرياني است كه در كوفه سده دوم نقاب از چهره برگرفت. اين گروه كه عمدتاً به دنبال بروز شرايط اجتماعيـ سياسي كوفه و احتمالاً به منظور حل و فصل معضلات پيش روي جامعه شيعي، خود را از شيعيان اعتقادي متمايز كردند، در مسيله امامت به عنوان محوري‌ترين كانون فكري شيعه، ايده‌اي مطرح ساختند كه به‌ واقع گونه‌اي عقب‌نشيني از اين مبناي فكري شيعه بود. سامان‌دهندگان اين رويكرد كه بعضاً از اصحاب امام باقر و امام صادق8و شيعيان او به شمار مي‌آمدند با ارايه نظريه خويش به تدريج از سوي شيعيانِ راستين، طرد شده و عملاً به جرياني كه سال‌ها بعد از زيد بن علي حمايت كرد، متمايل شدند؛ گروهي كه منابع فرقه‌نگاري از آن‌ با نام «بُتريه/ بَتَريه» ياد كرده‌اند. مرجيه شيعه هرچند پيش‌ از جريان زيد حضور فكري داشتند، اما سال‌ها بعد از او، بهترين بسترِ نظري را براي پذيرش نظريه امامت مفضول از سوي زيديه فراهم آوردند. اين نوشته درصدد است با خوانش‌ِ تاريخيِ اين جريان فكري و برشماري بارزترين مولفه فكريِ آنان، ضمن واكاوي زمينه‌هاي ظهور و بروز برخي نظريه‌هاي امامت، بستر دريافت و فهم برخي روايات شيعه را در اين زمينه هموار‌تر سازد.