زمين شيمي عناصر نادر خاكي كاني فلوريت در كانسارهاي فلوريت البرز مركزي

REE Geochemistry of fluorite mineral in fluorite deposits of Centeral Alborz

كاني سازي فلوريت در البرز مركزي در سازندهاي اليكا و تيزكوه رخداده و ژنز اين كانسارها از اپي ژنتيك تا رسوبي- دياژنتيك در نظر گرفته شده است. بر اساس نتايج حاصله در اين تحقيق، كليه فلوريت هاي رسوبي- دياژنتيك و اپي ژنتيك داراي الگوي به هنجار شده مشابهي بوده و فلوريت اپي ژنتيك از انحلال، انتقال و تحرك مجدد فلوريت هاي قبلي (رسوبي- دياژنتيك) منشا گرفته اند. به دليل تشابه در الگوي به هنجار شده فلوريت و سنگ ميزبان آهكي كانسار امافت (سازند تيزكوه) و عدم تشابه اين الگو با سنگ هاي آذرين اطراف كانسار، اين عنصر از سنگ آذرين منشا نگرفته، بلكه از سنگ آهكي ميزبان تامين شده است. در كانسار فلوريت كمرپشت مقدار عناصر نادر خاكي به طور مشخصي از رگه فلوريت به هاله دگرساني و بازالت سالم اطراف زيادتر مي شود، به طوري كه بيش ترين مقدار عناصر نادر خاكي در بازالت ها و كمترين آن در فلوريت اندازه گيري شده است. علاوه بر اين، بين الگوي به هنجار شده بازالت، هاله دگرساني و رگه فلوريت در كانسار كمرپشت تشابه كاملي وجود دارد كه مبين شستشو و خروج عناصر نادر خاكي از سنگ بازالت به رگه فلوريت است. عدم تشابه در الگوي به هنجار شده شيل هاي سياه رنگ و ماسه سنگ سازند شمشك و كاني فلوريت منطقه مي رساند كه اين سنگ ها منشا عنصر فلويور نبوده اند. اين نتيجه گيري توسط مقدار كم عناصر نادر خاكي در اين سنگ ها حمايت مي شود. به دليل وجود آنومالي منفي Eu و مثبت براي Ce، محيط تشكيل فلوريت در سازند اليكا احيايي بوده است.

Fluorite mineralization occurred in Central Alborz in Elika and Tizkooh Formations. The genesis of these deposits are considered to be epigenetic to sedimentary-diagenetic type. The obtained results show that all sedimentary-diagenetic and epigenetic fluorits are with similarities normalized patterns. These similarities can be considered from solution, transportation or recrystalization of former fluorites (sedimentary-diagenetic) epigenetic fluorite originated. The pattern similarity of fluorite and host rock, it can be concluded that remobilization of F element occurred and differential patterns between fluorite and igneous rock described their independency. In Kamarpohst ore deposit, the amount of REE is increasingly from fluorite zone to alteration and finally to basalt. Also the highest amount of REE identified in basalt and the lowest amount find in fluorite. Moreover, there was a complete similarity between normalized pattern of basalt, alteration halo and fluorite vein in Kamarposht deposit. This can show the leading of REE from the basalt and transported to fluorite vein. The dissimilarity in normalized pattern in black shale, sandstone and fluorite can be explained as differently origins. This result can be supported by the low amount of REE in sandstone and shele.Because of negative anomaly of Eu and positive anomaly for Ce, the environment of fluorite in Elica Formation was reduction.