تغييرات تركيبات ضديخ با وزن مولكولي پايين در حشرات كامل زمستان‌گذران سن گندم، Eurygaster integriceps (Hem.: Scutelleridae).

Changes of low molecular weight compounds of cryoprotectants in overwintering adults of Eurygaster integriceps (Hem.: Scutelleridae)

سن گندم،Eurygaster integriceps Puton ، حشره‌اي تك‌نسلي و يكي از مهم‌ترين آفات گندم و جو است. حشرات كامل اين آفت براي گذران تابستان و زمستان، به‌مدت حدود نه ‌ماه به كوهستان‌هاي مرتفع مهاجرت مي‌كنند. بنابراين، براي تعيين تركيبات ضديخ در حشرات كامل زمستان‌گذران سن گندم، ماهانه از مرداد 88 تا ارديبهشت 89 حشرات كامل از پناهگاه‌هاي سن گندم واقع در ارتفاعات حدود 2000‌ متري از سطح دريا و همچنين از مزارع گندم منطقه كبودرآهنگ استان همدان جمع‌آوري شدند. تركيبات شناسايي‌شده توسط دستگاه كروماتوگرافي مايع با كارايي بالا (HPLC)، به‌طور عمده شامل ترهالوز، گليسرول، گلوكز، مايواينوزيتول، ريبيتول و سوربيتول بود. اما به‌نظر مي‌رسد كه ترهالوز و گليسرول تركيبات اصلي ضديخ در اين حشره را تشكيل مي‌دهند. مقدار ترهالوز در شهريور ماه از 36/1 ميكرومول بر هر گرم وزن تر به‌طور معني‌داري به 26/8 ميكرومول بر هر گرم وزن تر در آذر ماه افزايش يافت. گليسرول با 36/22 ميكرومول بر هر گرم وزن تر در بهمن ماه و گلوكز با 97/8 ميكرومول بر هرگرم وزن تر در دي ماه داراي بيش‌ترين مقدار بودند. مجموع تركيبات ضديخ از 28/12 ميكرومول بر هر گرم وزن تر در شهريور ماه به‌طور معني‌داري به 07/44 ميكرومول بر گرم وزن تر در بهمن ماه افزايش يافت. نتايج نشان مي‌دهد كه سن گندم قابليت سنتز تركيبات ضديخ متنوعي را دارا مي‌باشد.

The Sunn pest, Eurygaster integriceps Puton, is a univoltine insect and considered as one of the most important pests of wheat and barley. The adults of E. integriceps migrate to higher altitude in mountains for about nine months to complete their aestivation and hibernation period. To measure the cryoprotectants compounds, the insects were collected monthly between August 2009 and May 2010 in an altitude of 2000 meters and from wheat fields on the outskirts of Kabudarahang in the province of Hamadan. The level of cryoprotectants was determined using high performance liquid chromatography (HPLC). The identified compounds were trehalose, glycerol, glucose, myo-inositol, ribitol and sorbitol. It appears that trehalose and glycerol are the major cryoprotectants. The amount of trehalose significantly increased from 1.36 µmol/g fresh weight (f. w.) in September to 8.26 µmol/g f. w. in December. The amount of glycerol (22.36 µmol/g f. w.) and glucose (8.97 µmol/g f. w.) were at their highest levels in February and December, respectively. The amount of total cryoprotectants significantly increased from 12.28 µmol/g f. w. in September to 44.07 µmol/g f. w. in February. Results show that the Sunn pest has a great capacity to synthesize various cryoprotectants.