ارزيابي ژنتيكي و فيتوشيمي نمونه‌هاي حاصل از كشت بافت گياه دارويي رازيانه (Foeniculum vulgar) در غلظت‌هاي مختلف هورموني

Genetic and Phytochemical Evaluation of Tissue Culture-derived Plants in Fennel (Foeniculum vulgar) under Different Concentrations of Growth Regulators

مقدمه: تنوع حاصل از كشت بافت كه سوماكلونال ناميده مي‌شود منبع ارزشمندي از تنوع ژنتيكي است كه مي‌تواند جهت اصلاح گياهان دارويي استفاده شود. هدف: ارزيابي كارايي نشانگرهاي مولكولي در تشخيص تنوع سوماكلونال و رخداد پديده متيلاسيون در ژنوم به عنوان يك عامل موثر بر ايجاد تغييرات در سطح ژنوم و عملكرد متابوليتي گياه رازيانه انجام شده است. روش بررسي: DNA ژنومي هشت نمونه غيرنرمال كشت بافتي از نظر تيپ رشدي به همراه يك نمونه شاهد به روش دلاپورتا استخراج شد. مراحل نشانگر AFLP با دو روش هضم آنزيمي متفاوت به اجرا درآمد. آناليز فيتوشيميايي با استفاده از دستگاه GC/Mass انجام و درصد و اجزا اسانس مورد مقايسه قرار گرفت. نتايج: نتايج بررسي الگوي باندي حاصل از روش‌هاي مختلف هضم آنزيمي حاكي از وجود چندشكلي ميان تيمارها بود. همچنين تجزيه خوشه‌اي، نمونه شاهد و نمونه‌هاي غيرنرمال را به طور جداگانه گروه‌بندي نمود. نتايج آناليز درصد و تركيبات اسانس نشان داد كه در گياهان حاصل كشت بافت تركيبات ارزشمندي نظير Limonene، Fenchone، Estragole و Anethole توليد نمي‌شود و در عوض تركيباتي نظير 2,4 Decadienal و Cineol, Terpineol توليد مي‎شود. نتيجه‌گيري: نتايج نشان داد ماركر AFLP براي بررسي تنوع سوماكلونال در نمونه‌هاي باززا شده موثر بوده و تغييرات فنوتيپي و فيتوشيميايي گياهان غيرنرمال مي‌تواند پيامد آلكيلاسيون در ژنوم باشد همچنين با تكيه بر تنوع حاصله مي‌توان با اعمال تنش‌هاي مختلفي از جمله سرما، گرما و شوري اقدام به شناسايي ژنوتيپ‌هاي برتر از لحاظ عملكرد و مقاومت به تنش‌هاي زيستي و غيرزيستي نمود.