مدرسه كلامي كوفه

Kufi School of Kalām

كوفه در تاريخ كلام اماميه، به راستي جايگاه ممتاز و اهميت ويژه‌اي دارد. اين برجستگي از آن روست كه بازخوانيِ فكري و انديشه‌ورزيِ اين دوره از تاريخ اماميه، سهم عمده‌اي در به تصوير كشيدن اصالت و استقلال تفكر اماميان خواهد داشت. برخي تصوير‌گري‌هاي تاريخي از اين دوران، نشان از تعبد محض و غير عقلاني اين گروه در اعتقاد ‌ورزي دارد. پاره‌اي از مطالعات، تلاش‌هاي عقلاني اصحاب اماميه در فهم معارف ديني را محدود به چند نفر و يا يك جريان محدود مي‌داند، اما حقيقت آن است كه اماميه در اين دوره از تاريخ فكر خويش، مدرسه‌اي از انديشمندان و عالمان ديني در تاريخ براي خويش ثبت نموده كه با وجود جريان‌هاي مختلف فكري درون خود، ميراث‌هاي گران روايي و كلامي توليد كرده و از اين‌رو - در جهان اسلام - گوي سبقت را از ديگر جريان‌هاي فكري ربوده است. هواداران اين جريان‌هاي فكري هر كدام با روش‌هاي خاص خويش، كوشيده‌اند تا فهمي عقلاني از معارف به دست دهند. اين داستان پيش روي امام معصوم رخ داده و از سوي ايشان نيز هدايت مي‌شده است. خورشيد اين مدرسه پيش از شكل‌گيري مدرسه كلامي بغداد رو به افول مي‌گذارد و ميراث جريان‌هاي فكري مختلف آن به قم و بغداد منتقل مي‌شود.