خودشناسي و اهميت آن در ا شعار حسن‌زادهآملي

علامه آملي از حكيمان عارفي است كه مدارج علمي و عرفاني و مراتب حكمي و معنوي وي گره خوردگي و آميختگي بلافصلي با موضوع معرفت نفس و خودشناسي دارد. به نظر وي مبحث نفس ناطقه انساني، قلب جميع معارف ذوقيه و قطب قاطبه مسايل حكميه و محور استوار كل مطالب علوم عقليه و نقليه و اساس پايدار همه خيرات و سعادتها است و معرفت آن اشرف معارف است و پس از معرف حق سبحانه، هيچ موضوعي در حكمت متعاليه به پايه آن نمي رسد. به باور وي خودشناسي، نزديك‌ترين و سهل الوصول‌ترين راهي است كه به خداشناسي منجر مي‌شود؛ در واقع انسان خود راهي است به سوي خداي خويش. بنابراين خودشناسي، شناختن راه سلوك است و مراتب اين سلوك نيز همان مراتب وجودي انسان است كه به مقام خليفه اللهي و مرتبه فنا مي‌انجامد. در تعبيري ديگر و بنا بر حديث «انّ الله خلق آدم علي صورته» از آن جايي كه آدمي صورت علم عنايي حق است مي‌تواند همه اسما الله را در خود مشاهده كند و هر چه را كه آشكار و نهان است در خود پيدا كند.