مناسبات سياسي ايران و تركيه ( 1304-1297ش./ 1925-1919 م. )

چكيده ايران و عثماني پس از پايان جنگ جهاني اول با مجموعه‌اي از مشكلات داخلي و تهديدات خارجي دست به گريبان بودند. تصميم قدرت‌هاي بين‌المللي براي باز تعريف نقشه سياسي خاورميانه و تلاش نمايندگان گروه‌هاي قومي و مذهبيِ بي دولت براي بهره‌گيري از اين فرصت، حكومت‌هاي ايران و عثماني را با چالش‌هايي جدي مواجه ساخت. شمال غربي ايران و شرق آناطولي از جمله عرصه‌هاي بروز اين چالش بود. با تحكيم موقعيت ملي‌گرايان ترك در آناطولي، دولتمردان ايران ـ و در راس آنها احمد قوام ـ درصدد تعامل با حكومت آنكارا برآمدند. در برهه سرنوشت‌ساز سال‌هاي 1925- 1919 م. كه به استقرار حكومت‌هاي جديد در ايران و تركيه انجاميد، روابط تهران و آنكارا متاثر از مساله كُرد و همچنين نگراني ايران از تبليغات پان‌تركيستي در ايالت آذربايجان بود. مناسبات ايران و تركيه در دوران نخست‌وزيري رضاخان و سپس در دوران سلطنت او نيز همچنان متاثر از اين مسايل باقي ماند.